O ΚΟΡΟΝΟΙΟΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

«Και να μην υπήρχε Κορονοϊός , ο Μητσοτάκης θα έπρεπε να τον εφεύρει» Δυο λόγοι οδηγούν Μητσοτάκη και Τσίπρα να εργαλειοποιήσουν ακόμα πιο πολύ τον Κορονοϊό στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. Ο ένας έχει να κάνει με την ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή της Ελλάδας και το γεγονός ότι αν αφήσουν τον Έλληνα να σκεφτεί την πείνα του, τότε τα πράματα δε θα είναι και πολύ καλά για τους κρατούντες .Έτσι τους βομβαρδίζουν συνεχώς τρομώδη νέα και η κορονοβλακεία πάει σύννεφο. Ο δεύτερος έχει να κάνει με την ήττα σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης στο θέμα των ελληνοτουρκικών. Ο Μητσοτάκης το έπαιζε μάγκας στην περίπτωση του Έβρου για να ικανοποιήσει τους (εξαφανισμένους πλέον) μακενομάχους των συριζαίικων εποχών. Άλλο είναι όμως να πυροβολείς πρόσφυγες (αν δεν κάνω λάθος δύο έχασαν τη ζωή τους τότε) και άλλο είναι το τούρκικο ναυτικό. Τουρκία και Ρωσία τα έχουν βρει και η Ελλάδα που πόνταρε στη Γερμανία(????) και στις ΗΠΑ μένει εκτεθειμένη στην κόντρα με την Τουρκία για τα πετρέλαια. Όσο για εμάς όπως είπε και ο Άσιμος «Και οι θεοί αν πειστούν ότι υπάρχει ανάγκα, για πόλεμο δεν έκανα ποτέ εγώ το μάγκα». Τι γίνεται με αυτούς που το έπαιζαν μάγκες? «Θα μπορούσε να είναι και ευτυχής(;) σύμπτωση το γεγονός ότι τα κρούσματα κορωνοϊού εκτοξεύθηκαν ακριβώς τη στιγμή που το Oruc Reis με την τρέχουσα Νavtex και έχοντας de facto εμπεδώσει την παρουσία του μεταξύ 6 και 12 μιλίων διεκδίκησε να παραβιάσει και τα 6 μίλια, δηλαδή την «κόκκινη γραμμή» του… Γεραπετρίτη…» γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας στο Ποντίκι και «… εκείνη ακριβώς τη στιγμή ο Μητσοτάκης αποφάσισε να απευθυνθεί στον λαό, για τον κορωνοϊό. Ο τριπλασιασμός των τεστ ανίχνευσης τις τελευταίες ημέρες άλλωστε του εξασφάλιζε τον τριπλασιασμό των κρουσμάτων και το απαραίτητο δραματικό αφήγημα…» Τέλος είχαμε γράψει στο περιοδικό Zero Geographic στο τεύχος 26, τον Απρίλη του 2020 στο άρθρο «Φυσικές καταστροφές και γεωπολιτική. Η πορεία της ανθρωπότητας και σαν φυσικό ατύχημα» : «Σημαντικότερο θέμα είναι όμως η προσωρινότητα των μέτρων. Γιατί ο κορωνοϊός δε θα έχει συνέπειες μόνο στην πάλη μεταξύ των κρατών αλλά και στο εσωτερικό των τελευταίων. Είναι πιθανόν τα κράτη να διατηρήσουν αυτά τα μέτρα ενόψει της σαρωτικής καταστροφής της παγκόσμιας οικονομίας και με αφορμή τον υγειονομικό κίνδυνο να καταστέλλουν κάθε λαϊκή αντίδραση σε οικονομικά και πολιτικά μέτρα. Δε είναι δύσκολο να υποπτευθεί κανείς τι μέτρα οικονομικής φύσης μπορούν να πάρουν οι κρατούντες στη διάρκεια της τωρινής καραντίνας ή και σε μελλοντικές εξάρσεις του ιού (πραγματικές ή και φανταστικές ) … Επίσης μπορούν να επικαλούνται απαγόρευση πορειών όχι για λόγους πολιτικής καταστολής (όπου αυτό θα ισχύει στην πραγματικότητά ) αλλά για να μην εξαπλωθεί ο ιός… Βέβαια όλα αυτά θα εξαρτηθούν όχι μόνο από τις προθέσεις των κρατούντων αλλά και από τη διάθεση και τη μαχητικότητα των πολιτών. Ίσως όμως ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός να είναι πιο κοντά από ότι ίσως ο κόσμος πιστεύει.» Τελικά και έξη μήνες μετά τη συγγραφή του άρθρου βλέπουμε πια αρκετοί τον ολοκληρωτικο καπιταλισμό σαν την καθημερινότητα μας .Για τους υπόλοιπους λέμε :Kαληνύχτα κορονοβλάκες όλου του κόσμου και καλό ύπνο. Ονειρευτείτε το εμβόλιο, τους Γάλλους, τον Γέρων Παΐσιος γιατί όχι και τους εξωγήινους ότι σας σώζουν. Γιατί ήταν πάντα τόσο δύσκολο να σκεφτείτε το πως θα σωθείτε από μόνοι σας.

Παναγιώτης Ξηρουχάκης

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ.Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΑΝ ΚΑΙ ΕΝΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ (ΑΡΘΡΟ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΗ ΤΟΥ 2020)

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ.Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΑΝ ΚΑΙ ΕΝΑ

Όταν ο καιρός αλλάζει την παγκόσμια ιστορία – Hellenic Weather

Tώρα με την επέλαση του κορωνοϊού   και την οικονομική καταστροφή συνειδητοποίησα και εγώ (όπως και πολύ άλλοι εδώ που τα λέμε) τη δύναμη του απρόβλεπτου και του τυχαίου. Διαβάζοντας χρόνια επίσης ιστορία συνειδητοποίησα πόσα λίγα έχουν αφιερωθεί στη μελέτη φυσικών καταστροφικών γεγονότων (σεισμοί, λοιμοί κλπ.) και  το ρόλο που αυτά έπαιξαν στη διαμόρφωση της ιστορίας και των γεωπολιτικών συσχετισμών αλλά και της πολιτισμικής και κοινωνικής κληρονομιάς που αυτά τα γεγονότα  άφησαν.

To γιατί οι ιστορικοί ασχολήθηκαν τόσο λίγο με το θέμα είναι νομίζω εύκολα κατανοητό. Η ιστορία βασίζεται στη μελέτη των ανθρώπινων πράξεων και έτσι αυτές υπερεκπρωσοπούνται. Τέλος πολλοί ιστορικοί γράφουν για να εξυμνήσουν βασιλιάδες στρατηγούς, κράτη ,θρησκείες, ιδεολογίες κλπ. Είναι λογικό λοιπόν  να επισκιάζουν τα τυχαία γεγονότα που βοήθησαν στις νικηφόρες πορείες τους «ευνοούμενους» τους. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Μία απ’ αυτές είναι και ο Θουκυδίδης όπως θα δούμε παρακάτω.

Επέλεξα να παρουσιάσω εκτός από τις εξελίξεις για τον κορωνοϊό, δυο φυσικές καταστροφές που επηρέασαν την εξέλιξη δυο πολέμων που υπήρξαν  εμβληματικοί  για την πορεία του παγκόσμιου πολιτισμού. Έναν στην ανατολή και ένα στη Δύση. Και ένα θέμα του παρελθόντος που αφορά την Ελλάδα. Τα παραδείγματα είναι όμως άπειρα για όποιον θέλει να ψαχτεί παραπάνω.

Λοιμός των Αθηνών

Ο Λοιμός των Αθηνών εκδηλώθηκε στην πόλη-κράτος των Αθηνών κατά το δεύτερο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, το 430 π.Χ., ενώ η πόλη πολιορκούνταν από τους Σπαρτιάτες.Oi τελευταίοι είχαν την στρατιωτική τους ισχύ κυρίως στην ξηρά σε αντίθεσή με τους Αθηναίους που ήταν ναυτική δύναμη. Οι Αθηναίοι ακολουθώντας τη στρατηγική του Περικλή υποχώρησαν εντός των τειχών της πόλης και βασίστηκαν στην υπεροπλία του Αθηναϊκού στόλου που τους εφοδίαζε. ‘Όμως έτσι συγκεντρώθηκε  μεγάλο πλήθος κατοίκων της υπαίθρου εντός της πόλης δίνοντας πρόσφορο έδαφος  στον λοιμό που ήρθε στο λιμάνι του Πειραιά μάλλον από την Αιθιοπία, να εξαπλωθεί ταχύτατα και ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων να μολυνθεί και να πεθάνει, μαζί με τον ίδιο τον Περικλή.

Η γεωπολιτική σημασία του λοιμού ήταν τεράστια και αναφέρεται και από το Θουκυδίδη αυτόπτη μάρτυρα των γεγονότων. Πρώτο εξαφάνισε περίπου 100000 Αθηναίους…πολλούς από τους οποίους η πόλη της Αθήνας στερήθηκε στη συνέχεια στις μάχες του πολέμου (τόσο τους οπλίτες όσο και αυτούς που μελλοντικά θα μπορούσαν να στρατευθούν) . Πέρα από τον ίδιο τον Περικλή, ένα μεγάλο μέρος της ηγεσίας, των στρατιωτικών δυνάμεων στόλου και ξηράς πέθανε επίσης, και η εξουσία στην πόλη αναλήφθηκε από διάφορους αντικαταστάτες τους οποίους ο Θουκυδίδης χαρακτηρίζει ως ανίκανους και αδύναμους.

Δεν είναι δύσκολο λοιπόν να μαντέψουμε ότι σαν συνέπεια αυτού του ξεκληρίσματος και του ερχομού στο προσκήνιο νέων δυνάμεων είχαμε την αλλαγή της  στρατηγικής των Αθηναίων με την οποία όμως είχαν γνωρίσει τα μεγαλεία του χρυσού αιώνα.

Λίγο πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, ο Περικλής είχε θέσει τις βάσεις της στρατηγικής που θα ακολουθούσε η Αθήνα. Ποια ήταν η στρατηγική του? Ο Περικλής τόνιζε πως χερσαία οι εχθροί ήταν πιο δυνατοί, αλλά είχε σκοπό με τον πανίσχυρο στόλο να διεξάγει επιχειρήσεις ταυτόχρονα και σε διαφορετικά μέρη, ώστε να μη μπορούν να συντονιστούν. Τέλος πίστευε ότι αν εισέβαλλαν οι εχθροί στην Αττική , οι Αθηναίοι  θα πήγαιναν με τα καράβια τους στα δικά τους μέρη και θα τα κατέστρεφαν. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος έδωσε εντολή να μεταφερθεί μέσα στα τείχη όλος ο πληθυσμός της υπαίθρου.  Οι εχθροί εισέβαλλαν τελικά στην Αττική και κατέστρεψαν την γη. Ταυτόχρονα οι Αθηναίοι με το ναυτικό ρήμαζαν διάφορα μέρη της Πελοποννήσου ακολουθώντας το σχέδιο του Περικλή.

Στην τελική πίστευε  ότι τον πόλεμο τον κέρδιζε το χρήμα. Οι Πελοποννήσιοι  θα έπρεπε κάποιους μήνες τον χρόνο να καλλιεργούν τα χωράφια τους για τα προς το ζην (δε μπορούσαν να πολιορκούν μονίμως), ενώ οι Αθηναίοι λάμβαναν τις εισφορές από τους υποτελείς (Αθηναϊκή ηγεμονία).Έτσι σε αυτό το είδος πολέμου οι Αθηναίοι μπορούσαν να αντέξουν και σε βάθος χρόνου θα ήταν οι νικητές. Αυτή την πολυτέλεια δεν την είχαν οι Σπαρτιάτες που επιδίωκαν τη σύγκρουση και τη νίκη σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Για να κατανοήσουμε το θέμα καλύτερα πρέπει να διαχωρίσουμε  εννοιολογικά τη στρατηγική της εξουθένωσης από τη στρατηγική της εκμηδένισης. Ο Περικλής λοιπόν  σαν υψηλή στρατηγική της Αθήνας προήγαγε  τη στρατηγική της εξουθένωσης. Έτσι εξουδετέρωσε τη σπαρτιατική στρατηγική (που ήταν στρατηγική εκμηδένισης βασισμένη στο χερσαίο πόλεμο ) ακολουθώντας στρατηγική εξουθένωσης που απέφευγε τη μάχη μεταξύ στρατών ξηράς. Η Αθήνα ήταν προστατευμένη από τα τείχη και όσες καταστροφές και να έκαναν οι Σπαρτιάτες στην Αττική, δεν μπορούσαν να αναγκάσουν τους Αθηναίους να δώσουν μάχη ,ενώ  το αθηναϊκό ναυτικό εξαντλούσε τη Σπάρτη μέσω επιδρομών στην Πελοπόννησο.

Όπως όμως ήδη είπαμε  το δεύτερο έτος εμφανίστηκε ο τρομερός λοιμός στην Αθήνα, που τελικά θέρισε το ένα τρίτο του πληθυσμό και άλλαξε για πάντα την ιστορία του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Οι Αθηναίοι έπαυσαν τον Περικλή θέλοντας να συνθηκολογήσουν για να τον εκλέξουν ξανά και να πειστούν να συνεχίσουν τη στρατηγική του. Όμως ο θάνατος του τα άλλαξε όλα. Όταν η Αθήνα εγκατέλειψε τη στρατηγική της εξουθένωσης και αφού την ηγεσία της ανάλαβαν επιθετικοί ηγέτες, προέκυψαν οι στρατηγικές προϋποθέσεις για την ήττα της Αθήνας.

“Έτσι η πολιτεία φαινομενικά ήταν δημοκρατία, ενώ πραγματικά την κυβερνούσε ο πρώτος της πολίτης… και δεν νικήθηκαν (οι Αθηναίοι) παρά μόνο όταν εξαντλήθηκαν από τον εσωτερικό σπαραγμό.  Φαίνεται, λοιπόν, καθαρά ότι, στην αρχή του πολέμου, οι δυνάμεις της Αθήνας ήσαν περίσσιες και δικαιολογούσαν τις προβλέψεις του Περικλή που πίστευε ότι εύκολα θα μπορούσε να νικήσει μόνους τους Πελοποννησίους» (Θουκυδίδης).

ΚΑΜΙΚΑΖΙ-ΘΕΙΟΣ ΑΝΕΜΟΣ

Οι δυο μογγολικές εισβολές του Kublai Khan (o Μογγόλος ηγέτης εγγονός του Τζεγκινς χαν  είχε ήδη εδραιωθεί σαν αυτοκράτορας της Κίνας και κατακτήσει την Κορέα) στην  Ιαπωνία έλαβαν χώρα το 1274 και το 1281.Τελικά η αποτυχία των Μογγόλων είχε τεράστιές γεωπολιτικές επεκτάσεις καθώς  καθόρισαν το όριο στην επέκταση της Μογγολίας και την ανεξαρτησία της Ιαπωνίας. Ποιος νίκησε όμως τους Μογγόλους?

H πρώτη κινεζομογγόλικη εισβολή (πρώτη μάλιστα εισβολή ξένων στην Ιστορία της Ιαπωνίας) νίκησε τους Ιάπωνες που αντιμετώπισαν σοκ όταν κατάλαβαν ότι οι Μογγόλοι δεν πολεμούσαν με τον ηρωικό τρόπο των Σαμουράι «ένας προς έναν». Μια μέθοδος όπως η μαζική ρίψη βελών κυριολεκτικά τσάκισε τους σαμουράι (που το έβρισκαν άναντρο να πολεμάει κανείς έτσι). Όπως και η μέθοδος των Μογγόλων που βασιζόταν στην «παραπλανητική υποχώρηση» αιφνιδίασε τους Ιάπωνες. Η τακτική αυτή συνίσταται στο ότι το ιππικό μίας στρατιωτικής δύναμης επιτίθεται στους εχθρούς,  υποχωρεί παρασέρνοντας τον εχθρικό στρατό σε καταδίωξη και ξαφνικά περνά στην αντεπίθεση (όπου και όποτε αυτό το ιππικό έκρινε καλύτερο) αιφνιδιάζοντας και συντρίβοντας τους αντιπάλους.

Όμως οι εισβολείς παρά το ότι νίκησαν επέλεξαν να ανασυνταχθούν στο στόλο τους και εκεί τους χτύπησε ο μοιραίος τυφώνας.

Στη δεύτερη εισβολή το 1281 τα πράματα ήταν διαφορετικά και οι εισβολείς πιο καλά προετοιμασμένοι. Οι Ιάπωνες πολέμησαν και πάλι γενναία, μαζικά (έχοντας μάθει από τα λάθη της πρώτης φοράς) και απώθησαν όσο μπορούσαν την κινεζομογγολική εισβολή. Ο στρατός εισβολής επέστρεψε πάλι στο στόλο και ο τελευταίος αναδιοργανώθηκε για να αντεπιτεθεί. Σε αυτό το σημείο πάλι ένας μεγάλος τυφώνας, γνωστός στα Ιαπωνικά ως καμικάζι, χτύπησε τον κινεζομογγόλικο στόλο και τον κατέστρεψε. Χιλιάδες εισβολείς πέθαναν έτσι. Την τρομερή εκείνη θύελλα οι Ιάπωνες την απέδωσαν στον θεό των ανέμων Ίσε, η λατρεία του οποίου έκτοτε έλαβε ξεχωριστή σημασία στον κόσμο του Σιντοϊσμού.

Ως συνέπεια της καταστροφής των μογγολικών στόλων, η ανεξαρτησία της Ιαπωνίας ήταν εγγυημένη. Ταυτόχρονα, ένας αγώνας εξουσίας στην Ιαπωνία οδήγησε στην κυριαρχία των στρατιωτικών κυβερνήσεων και στη μείωση της αυτοκρατορικής εξουσίας. Όμως η πιο απίστευτη συνέπεια ήταν η εκμετάλλευση του τυχαίου γεγονότος του τυφώνα από το ιερατείο των Σιντοιστών που ισχυρίστηκαν και έπεισαν το λαό ότι αυτοί προκάλεσαν τους τυφώνες με τις προσευχές τους και διεκδίκησαν και πήραν τεράστιες αμοιβές σε σχέση με αυτούς που πολέμησαν… Επίσης  άνοδο παρουσίασε και ο ζεν βουδισμός των Σαμουράι.

Έτσι ένα  απρόβλεπτο γεγονός μαζί με τη γενναία αντίσταση του Ιαπωνικού λαού οδήγησε εκτός από την εδραίωση της ανεξαρτησίας της Ιαπωνίας στην ισχυροποίηση της θρησκευτικής εξουσίας (ζεν βουδισμό και σιντοϊσμό) με συνέπειες μακροχρόνιες και καθοριστικές σε πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο. Οι Ιάπωνες πίστεψαν ότι ήταν λαός προστατευμένος από τους θεούς που στέλνουν τυφώνες στους εχθρούς. Επιπρόσθετα η μη κατάκτηση από τους Μογγόλους τους επέτρεψε τη πολιτισμική απομόνωση από τους άλλους λαούς που έγινε και μόνιμη συνήθεια τους (μόλις στο 19ο αι. έσπασε αυτή η απομόνωση). Έτσι διαμορφώθηκε μια κουλτούρα ξενόφοβη και παραδοσιακή. Από τα μέσα του 19ου αι η κοινωνία θα γίνει εθνικιστική και μιλιταριστική. Ο Μιλιταρισμός αυτός στηρίχθηκε τότε έντονα στο βουδισμό (βέβαια η ρίζα αυτής της σύνδεσης βρίσκεται εύκολα  στη θρησκευτική ερμηνεία του τυφώνα που επικράτησε από τα χρόνια εκείνης της φυσικής καταστροφής και στο ζεν βουδισμό των Σαμουράι). Από τα τέλη του 19ου αι. οι Ιάπωνες θα προσπαθήσουν με τη βία να εξάγουν την «ανωτερότητα» τους προς τα έξω. Μέχρι που οι Αμερικανοί θα πατήσουν στο νησί τους και κανένας τυφώνας δεν θα τους εμποδίσει.

Τέλος ο απόηχος του τυφώνα, έφτασε μέχρι το β παγκόσμιο  πόλεμο όπου οι πιλότοι αυτοκτονίας ( πήραν το όνομα τους από τον τυφώνα καμικάζι) προσπάθησαν με τη δράση τους να δημιουργήσουν ένα τυφώνα που θα σάρωνε τους εχθρούς. Μάταια. Τελικά την Ιαπωνία δεν την προστάτευαν οι θεοί.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ

Ένας τρομακτικός σεισμός των 7,6 Ρίχτερ έπληξε το Ιζμίτ (18.000 νεκροί) στις 17 Αυγούστου του 1999. Στις 7 Σεπτεμβρίου φονικός σεισμός των 5,9 Ρίχτερ χτυπά την Αθήνα (143 νεκροί). Ήταν τρία χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, και μόλις λίγους μήνες μετά την υπόθεση Οτσαλάν.

Οι Έλληνες πολίτες μαζικά προσέφεραν αίμα για τους σεισμοπαθείς και υπάρχει κλίμα ειλικρινής συμπαράστασης . Το ελληνικό κράτος αποστέλλει συνεργεία της ΕΜΑΚ.  Μετά τον σεισμό των 5,9 Ρίχτερ άνδρες της AKUT (της τουρκικής ΕΜΑΚ) είχαν φθάσει άμεσα στην Αθήνα και ξεκίνησαν δουλειά μαζί με τα ελληνικά σωστικά συνεργεία.Μέσα από τα συντρίμμια αναδύθηκε ένα κλίμα φιλίας και αλληλεγγύης που οι κυβερνήσεις εκμεταλλεύτηκαν για να πλησιάσει ξανά η μια την άλλη («διπλωματία των σεισμών»)

ΚΟΡΩΝΟΙΟΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ

Αυτό που ξεκίνησε ως επιδημία είναι πλέον πανδημία και το επίκεντρο έχει μετατοπιστεί από την Κίνα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Το δε Πεκίνο, αναδεικνύεται σε κύριο πολιτικό παίκτη  πρόθυμο να παράσχει βοήθεια στις πληγείσες χώρες έχοντας «λύσει» τα δικά του προβλήματα (διπλωματία της  «μάσκας»).Έτσι  η Κίνα έστειλε μάσκες, γάντια, αναπνευστήρες και ιατρικούς εμπειρογνώμονες για να βοηθήσει την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Τσεχία και άλλες χώρες στην αντιμετώπιση της πανδημίας.

Η Κίνα προσπαθεί να μετατρέψει την κρίση του κορωνοϊού σε μια γεωπολιτική νίκη, με μία εκστρατεία ήπιας ισχύος με στόχο να γεμίσει το κενό που άφησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες που όχι μόνο σε αυτό το υγειονομικό θέμα αλλά και σε προγενέστερα ζητήματα (βλέπε εμφύλιο στη Συρία) δε φαίνονται διατεθειμένες να αποτελέσουν την παγκόσμια δύναμη του παρελθόντος λόγο του τεράστιου οικονομικού κόστους. Όμως δεν πρόκειται βέβαια να παραδώσουν εύκολα τα ηνία και τα τελευταία χρόνια επαναπροσδιόρισαν τη στρατηγική τους επιλέγοντας τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα. Στο γεωπολιτικό παιχνίδι της πανδημίας ο Ντόναλντ Τραμπ τα βάζει με τον «κινεζικό ιό» και υποστηρίζει το ενδεχόμενο ο SARS-CoV-2 να προήλθε από εργαστήριο στην Γουχάν. Την ίδια ώρα η Ευρωπαϊκή Γερμανία (ΕΕ) φαίνεται να πνέει τα λοίσθια. Οι συγκρούσεις στη Λιβύη συνεχίζονται, οι πρόσφυγες παραμένουν αντικείμενα εκμετάλλευσης από αντιμαχόμενες κρατικές δυνάμεις και ο ISIS καλεί τους πιστούς του να χτυπήσουν την αποδυναμωμένη από τον Ιό δύση.

Η μεγαλύτερη επιτυχία της Κίνας οφείλεται ότι κατάφερε να εξάγει σχεδόν παντού τη κατασταλτική μέθοδο αντιμετώπισης της εξάπλωσης του ιού και να πετύχει να ξεπλύνει τη σύγχρονη ιστορία της στα μάτια της κοινής γνώμης του δυτικού κόσμου. Δεν είναι μόνο ότι αρχικά απέκρυψε τα δεδομένα για τον ιό και την επικινδυνότητα της κατάστασης. Φαίνεται ότι ο κόσμος ξέχασε ότι η Κίνα αποτελεί ένα βίαιο ολοκληρωτικό κράτος όπου δέκα εκατομμύρια κινέζοι μουσουλμάνοι ζουν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και όλοι  οι κινέζοι πολίτες παρακολουθούνται πλήρως με τεχνολογικές μεθόδους (κινητά, κάμερες κλπ) που πραγματώνουν ουσιαστικά την οργουελιανή  δυστοπιά.

Τέλος πάντων τις μεθόδους καταστολής της Κίνας για να σταματήσει την επιδημία ακολούθησαν σε μεγάλο βαθμό και οι «δημοκρατίες» της Δύσης μιμούμενοι τον πρώτον διδάξαντα και επικαλούμενοι ανθρωπιστικούς λόγους και προσωρινότητα. Η ιστορία θα τους κρίνει αν πράξανε καλά ή άσχημα.

Σημαντικότερο θέμα είναι όμως η προσωρινότητα των μέτρων. Γιατί ο κορωνοϊός δε θα έχει συνέπειες μόνο στην πάλη μεταξύ των κρατών αλλά και στο εσωτερικό των τελευταίων. Είναι πιθανόν τα κράτη να διατηρήσουν αυτά τα μέτρα ενόψει της σαρωτικής καταστροφής της παγκόσμιας οικονομίας και με αφορμή τον υγειονομικό κίνδυνο να καταστέλλουν κάθε λαϊκή αντίδραση σε οικονομικά και πολιτικά μέτρα. Δε είναι δύσκολο να υποπτευθεί κανείς τι μέτρα οικονομικής φύσης μπορούν να πάρουν οι κρατούντες στη διάρκεια της τωρινής καραντίνας  ή και σε μελλοντικές εξάρσεις του ιού (πραγματικές ή και φανταστικές ) … Επίσης μπορούν να επικαλούνται απαγόρευση πορειών όχι για λόγους πολιτικής καταστολής (όπου αυτό θα ισχύει στην πραγματικότητά ) αλλά για να μην εξαπλωθεί ο ιός…  Βέβαια όλα αυτά θα εξαρτηθούν όχι μόνο από τις προθέσεις των κρατούντων αλλά και από τη διάθεση και τη μαχητικότητα των πολιτών. Ίσως όμως ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός να είναι πιο κοντά από ότι ίσως ο κόσμος πιστεύει.

Τέλος να προσθέσω δύο πράματα για την ιδιαιτερότητα της Ελλάδας και ας τα συνυπολογίσει κάποιος σε σχέση με την καραντίνα που επέβαλε η κυβέρνηση στον πληθυσμό. Την οικονομική κατάσταση της χώρας και το ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που βρίσκεται ουσιαστικά σε εμπόλεμη κατάσταση…

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η ΟΜΙΧΛΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Υπάρχει μια παρεξήγηση. Πολύ κόσμος πιστεύει ότι όποιος εκμεταλλεύεται ένα γεγονός (οικονομική ή φυσική καταστροφή πχ) το έχει επίσης  προκαλέσει με μυστικό τρόπο. Σε μεγάλο ποσοστό εκεί εδράζεται και μεγάλο ποσοστό της συνωμοσιολογίας. Αν και βέβαια υπάρχουν και τέτοια γεγονότα, η αλήθεια είναι άλλη. Ένας ισχυρός παίκτης ξέρει να στρέφει τα απρόβλεπτα γεγονότα υπερ του.

Οι Αθηναίοι πίστευαν ότι ο λοιμός προερχόταν από τους Σπαρτιάτες που είχαν δηλητηριάσει το νερό των πρώτων. Μια τέτοια θεώρηση βέβαια δεν είναι εξωφρενική καθώς βιολογικός πόλεμος υπήρχε από τα αρχαία χρόνια.¨ Όμως σύμφωνα με το Θουκυδίδη ο λοιμός ήρθε από την Αιθιοπία. Η φυσική όμως αυτή καταστροφή έφερε το τέλος της αθηναϊκής ηγεμονίας, γιατί οι Σπαρτιάτες πέτυχαν να την εκμεταλλευτούν στη συνέχεια του πολέμου με τις νίκες τους.

Στην Ιαπωνία το τυφώνα δεν τον προκάλεσε το ιερατείο όμως πέτυχε να καρπωθεί τη νίκη ενάντια σε ένα από τους πιο ισχυρούς στρατούς όλων των εποχών, τους Μογγόλους. Σημασία λοιπόν δεν έχει τόσο ποιος δημιούργησε τον κορωνοϊό  (κάποιο κράτος ή η φύση) αλλά ποιος στο τέλος θα επωφεληθεί.

Ο ιός πιθανώς να είναι δημιουργία της φύσης (και κάνουμε αυτή την αποδοχή εντάσσοντας τον στα απρόβλεπτα φυσικά γεγονότα αυτού του άρθρου) αλλά δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι είναι προϊόν βιολογικού πολέμου. Όσοι ασχολούνται με το θέμα των βιολογικών όπλων ξέρουν τις δυνατότητες των ισχυρών κρατών.

Όπως και να έχει σημασία έχει ποιος στο τέλος θα επωφεληθεί από τον ιό που αποτελεί μία επιπρόσθετη φαρέτρα στα όπλα της γεωπολιτικής σύγκρουσης. Ο ιός αυτός έχει ενταχθεί ήδη στο διαπλανητικό παιχνίδι που χαρακτηριζόταν πριν από την έλευση του  από την οικονομική ύφεση αλλά και τις πολεμικές συγκρούσεις (με κυρίαρχες τις διεθνοποιημένες της Συρίας και της Λιβύης) σχεδόν σε παγκόσμιο επίπεδο. Θα επιδεινώσει αφόρητα την κατάσταση. Και σε επίπεδο κρατικής καταστολής ίσως φέρνει μια νέα εποχή τρόμου.

Ο σημαντικός θεωρητικός του πολέμου και στρατιωτικός φον Κλαούζεβιτς έχει δεχτεί κριτική ότι στην ανάλυση του δεν περιέλαβε την οικονομική διάσταση του πολέμου αλλά και το ναυτικό πόλεμο. Εμείς θα προσθέταμε και τη διάσταση των απρόβλεπτων φυσικών καταστροφών. Για ειρωνεία της τύχης  πέθανε από την επιδημία χολέρα σε ηλικία 51 ετών και ενώ είχε οριστεί υπεύθυνος για την καταπολέμηση της. Όπως και να έχει ο καθένας είναι παιδί της εποχής του. Ο Θουκυδίδης έζησε το λοιμό και φυσικά τον επηρέασε σαν ιστορικό, ενώ ο Κλαούζεβιτς διαμορφώθηκε από τους Ναπολεόντειους πολέμους που είχαν τα δικά τους χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

Όμως υπάρχουν ψήγματα στη σκέψη του που μας βοηθάνε να κατανοήσουμε χαοτικές καταστάσεις. Έτσι ο θεωρητικός αυτός προσμετρούσε στις ικανότητες του στρατιωτικού ηγέτη και αυτές για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων φυσικών φαινομένων την ώρα της μάχης (πχ βροχή, ομίχλη κλπ). Δεν είναι τυχαίο ότι περιέγραψε την αβεβαιότητα της μάχης τόσο για τα φυσικά γεγονότα όσο για τις απρόβλεπτες και τυχαίες κινήσεις του εχθρού με ένα φυσικό φαινόμενο : «την ομίχλη της μάχης».

Αν επεκτείνουμε τη σκέψη του από τα απρόβλεπτα φυσικά γεγονότα στις φυσικές καταστροφές εύκολα βλέπει κάποιος ότι ισχυρός είναι ο παίκτης που ξέρει να στρέφει υπέρ του μία καταστροφή ή να την προσπερνά πιο ανώδυνα σε σχέση με τον εχθρό του. Ο λοιμός οδήγησε πχ τους Σπαρτιάτες στο να λύσουν την πολιορκία για να μη κολλήσουν ενώ οι πολιτικοί αντίπαλοι του Περικλή βρήκαν την ευκαιρία να αναδειχθούν.

Αυτά όσο αφορά τους διεθνείς ανταγωνισμούς. Όσο αφορά το εσωτερικό μέτωπο τα κράτη έχουν λοιπόν κάθε συμφέρον να επεκτείνουν τη βιαιότητα και την εκμετάλλευση ενάντια στους πολίτες. Η ιστορία όμως των λαϊκών αντιστάσεων δείχνει ότι πολλές φορές ο λαός μπορεί να γίνει ο ισχυρός «παίκτης». Ενδεικτικά αναφέρω για τη γαλλική επανάσταση  του  1789 ότι τη γενική δυσαρέσκεια για τη φτώχεια και τη δυσαρέσκεια ήρθε να επιδεινώσει  η έκρηξη του ισλανδικού ηφαιστείου Λάκι το 1783 που οδήγησε σε καταστροφή της σοδειάς  και  ο πολύ βαρύς χειμώνας του 1788-1789 που ανέβασαν τις τιμές του ψωμιού με αποτέλεσμα να πεθάνουν πολλοί από την πείνα. Ο λαός τότε είχε κάθε συμφέρον να αντισταθεί. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα

Παναγιώτης Ξηρουχάκης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Δημητριάδης Μ(2002), «Οι μογγολικές εισβολές στην Ιαπωνία» ,Στρατιωτική ιστορία,τεύχος 73.

Howard Μ.(2006),Κλαούζεβιτς. Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεται. Ελληνικά γράμματα ΑΕ.

CLAUSEWITZ CARL. VON .Περί του πολέμου. ΕκδότηςΒΑΝΙΑΣ

https://www.kathimerini.gr/1062317/opinion/epikairothta/politikh/h-mallon-anefikth-diplwmatia-twn-seismwn

https://www.efsyn.gr/node/239856

https://en.wikipedia.org/wiki/Fog_of_war

https://www.forbes.com/sites/davidbressan/2015/06/08/this-1783-volcanic-eruption-changed-the-course-of-history/

Η Δικαιολόγηση της Βίας στον Βουδισμό

UNABOMBER: Μία δυστοπία για το τεχνολογικό μέλλον (βιβλιοκριτική του περιοδικού από το 2014)

Unabomber, Δημήτρη Κωνσταντίνου , εκδόσεις Εξάρχια Η νουβέλα UNABOMBER είναι μία επιτυχημένη δυστοπία πάνω στο θέμα της τεχνολογικής επικράτησης και της ολοκληρωτικής εξουσίας .Μιλάει για μία κοινωνία στο μέλλον όπου οι άνθρωποι ζουν σε ένα θόλο όπου ακόμα και ο ήλιος είναι τεχνικός (όπως όμως όλες οι δυστοπίες μιλάει επίσης με αλληγορικό τρόπο για την κοινωνία του μίζερου παρόντος). Έτσι σε αυτήν την «μελλοντική» δυστοπική κοινωνία, ο άνθρωπος υπάρχει μόνο για να δουλεύει και να ασκεί βία σε άλλους συνανθρώπους του (βία ακίνδυνη για την εξουσία βέβαια). Ακόμα και το βάδισμα απαγορεύεται στον άνθρωπο (πρέπει να τρέχει συνέχεια αλλιώς συλλαμβάνεται) ,ενώ τα ένστικτα του έχουν κατασταλεί πλήρως (ενδεικτικά αναφέρω ότι σεξ γίνεται μόνο μέσω τηλεφώνου…). Όλοι τρέχουν λοιπόν και όλοι πίσω μένουν που θα έλεγε και ο Μπρεχτ. Κάποιος όμως βασανίζεται από όνειρα επιστροφής στη φύση και αχαλίνωτου σεξ. Και αποφασίζει ότι ήρθε η ώρα για εκδίκηση. Σε ένα κόσμο όπου το μόνο που υπάρχει είναι η αποχαύνωση και η βία το τέλος δεν πρόκειται να είναι και το πιο ευχάριστο. «Sponsored links» Ο συγγραφέας έχει επηρεαστεί από τους μεγάλους δυστοπικούς συγραφείς όπως ο Ζαμιάτιν και ο Όργουελ. Περισσότερο όμως έχει επηρεαστεί από τα επαναστατικά καλέσματα των αναρχοπρωτογωνιστών και του μίσους των τελευταίων για τον τεχνολογικό πολιτισμό. Άλλωστε το όνομα της νουβέλας ο συγγραφέας το πήρε από τον αμερικάνο τρομοκράτη Unabomber o οποίος σοκάροντας την κοινή γνώμη επιτέθηκε με βία στο τεχνολογικό και πολιτισμικό σύστημα των ΗΠΑ. Τα ένστικτα τελικά δεν μπορούν να κατασταλούν .Πάντα επιστρέφουν και ζητάνε την εκδίκηση τους.

ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΤΕΡΑΤΑ.ΠΡΟΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ


ζερο geographic 17 (2015)

http://www.mediafire.com/download/23u6b81wazt7z1w/ZG17Final.pdf

10 πράγματα που μας έμαθε ο Νίτσε – Dioptra Blog

O μηδενισμός συνίσταται στην απώλεια της μνήμης

ΦρίντριχΝίτσε

Το τελευταίο χρονικό διάστημα διάφορα εγχώρια (και όχι μόνο) αναρχοκομουνιστικά έντυπα επιτίθενται στο Νίτσε και τη φιλοσοφία του.Κάποιοι μάλιστα τον αποκαλούν εχθρό του αναρχισμού, ενώ άλλα αγωνιζόμενοι να αποκαθάρουν την αναρχία από την βλαβερή επιρροή του Νίτσε, θεωρούν ότι οι ιδέες του δε θα έπρεπε να έχουν επηρεάσει καθόλου τους αναρχικούς καθώς ο Νίτσε υπήρξε πρωτοφασίστας, ρατσιστής κλπ. Με άλλα λόγια και σύμφωνα με αυτή την πολιτική ενάντια στο Νίτσε, οι αναρχικοί που επηρεάστηκαν από το Νίτσε ή είναι βλάκες ή κρυφοφασίστες ή παραπλανημένοι!

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείςότι πίσω απ’ αυτήντην επίθεση βρίσκεται μία επίθεση στο σύγχρονο αναρχοατομικιστικό ρέμα των οποίωνοιδύοκυρίαρχες επιρροές υπήρξαν ο Στίρνερ και ο πνευματικός του μαθητής Νίτσε. Ας ξεκαθαρίσουμε βέβαια κάτι. O Nίτσε σε αντίθεση μετο Στίρνερ δεν υπήρξε αναρχικός ούτε με την έννοια του τότε ούτε βέβαια με τη σημερινή.Επίσης κάποιες απόψεις του υπήρξαν σημαντικές στη διαμόρφωση κάποιων φασιστικών αντιλήψεων και πολιτικών.Από το σημείο όμως του να παραδεχτείς αυτά τα γεγονότα μέχρι να τραβηχτεί μία γραμμή που να αφήνει το Νίτσε οριστικά έξω από την υπόθεση της αναρχίας υπάρχει τεράστια απόσταση.Όσοι το πράττουν κάνουν κάτι ανιστόρητο και άκυρο.

Πολλοί αναρχοκομουνιστές και αναρχοσυνδικαλιστές (όπως η Γκόλνμαν ,o Λαντάουερ  και ο Σορέλ) επηρεάστηκαν από τον τρόπο σκέψης του Νίτσε οπότε αν και ο Νίτσε είχε πράγματι αντικολλεκτιβίστικες απόψεις, η έμμεση επιρροήτουστη διαμόρφωση του κολεκτιβιστικού οράματος υπήρξε τεράστια. Μπορεί να φαίνεται αντιφατικό αλλά δεν παύει να είναι γεγονός.Άλλωστε ο Νίτσε υπήρξε αντιφατικός φιλόσοφος πουέδινε αξία στην αντίφαση και στο τυχαίο και δεν προσπαθούσε να τα εκμηδενίσει μέσα στη σκέψη του και στη ζωήτου.

Πολλοί που επιτίθενται στο Νίτσε και τον κατηγορούν για όλα τα κακά της μοίρας, εκθειάζουν αντίθετα τον θεμελιωτή του αναρχοκομουνισμού, Πέτρο Κροπότκιν.Ήταν όμως τόσο τέλειος?Δεν είναι τυχαίο που συνήθως αποκρύπτουν ένα σκοτεινό κομμάτι στης ζωήςτου.

Πιο συγκεκριμένα μιλάωγια τα γεγονότα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και το ρόλο τουΚροπότκιν.Οι αναρχικοί τότε τήρησαν σε γενικές γραμμές αντιπολεμική στάση, με κάποιες όμως τρανταχτές εξαιρέσεις.Σημαντικότερη υπήρξε η υποστήριξη που παρείχε ο διάσημος και πολύδημοφιλής αναρχικός εκείνηςτης εποχής  Κροπότκιν στη Ρώσικη πλευρά.Μαζί με άλλους αναρχικούς υπέγραψε το Μανιφέστοτων 16. Σε κόντρα λοιπόν με την πλειοψηφία των αναρχικών που ήταν ενάντια στον πόλεμο, ο Κροπότκιν και άλλοι αναρχικοί (κυρίως αναρχοκουμουνιστές αλλά και αναρχοσυνδικαλιστές) που είχαν παρόμοιες απόψεις υποστήριξαν στησοσιαλιστική La Batailleτο 1916 (όπου πρωτοδημοσιεύτηκετο μανιφέστο) ότι οι σύμμαχοι έπρεπε να αμυνθούνστην «επιθετικότητα» της Γερμανίας (ο Κροπότκιν γενικά διακρινόταν από αντιγερμανική στάση και πριν τα χρόνια του πολέμου).

Ο Κροπότκιν θεωρήθηκε ότι πρόδωσε τα αναρχικά πιστεύω και δέχτηκε οργισμένη κριτική από την πλειοψηφία των αναρχικών.Πολλοί αναρχικοί κατηγόρησαν τονΚροπότκινγια σοβινισμό και «αναρχοπατριωτισμό».Τέλος οι μπολσεβίκοι κατηγόρησαν τον Κροπότκιν και την ομάδα για προδοσία της επανάστασης.

Μεγάλο θέμα αποτέλεσε το αν ο Κροπότκιν υπήρξε τελικά κρυφοσοβινιστής. Αυτό υποστήριξαν εκείνη την εποχή πολλοί πολιτικοί εχθροί του, όπως οι μπολσεβίκοι.Και είναι ένα σημαντικό ζήτημα γιατί πράγματιοι αναρχικοί φημιζόταν για την αντιεθνικιστική  και αντιπολεμική τους ρητορική. Ο Μπακούνιν, μία από τιςιδρυτικές μορφέςτου αναρχισμού, έπαιξε σημαντικό ρόλο ώστε το αναρχικό κίνημα να πάρει  αυτή την κατεύθυνση. Αν και τα πρώτα χρόνια της επαναστατικής του δράσης ήταν οπαδός της σλάβικης επανάστασης, τελικά αναθεώρησε πολλές από τις απόψειςτου. Η αλήθεια είναι ότι ο Μπακούνιν διαμορφώνοντας την ιδεολογική του ταυτότητα (και τον αναρχισμό του οποίου θεωρείται σήμερα πνευματικός πατέρας) τελικά έγινε διεθνιστής και αν και υποστήριζε τους πατριωτικούς αγώνες  αυτό το eκανε γιατί πίστευε ότι μπορούσαν να στραφούν σε ταξικές επαναστάσεις. Μία πατριωτική εξέγερση δεν του έλεγε τίποτα αν δεν πλησίαζε στην πραγμάτωση της αναρχίας.Σε γενικές γραμμές λοιπόν, ο Μπακούνιν δεν ήταν ποτέ σοβινιστής, ούτε ποτέ υποστήριξεκάποιες από τις μεγάλες κρατικές οντότητες στις ενδοιμπεριαλιστικές συγκρούσεις της εποχήςτου.

Αντίθετα ο Κροπότκιν έδωσε την υποστήριξη του στο Τσάρο και στη Ρώσικη πλευρά (και βέβαια έμμεσα υποστήριξε και το ρώσικο ιμπεριαλιστικό κεφαλαίο) σε ένα πόλεμο που στοίχισε τη ζωή σε εκατομμύρια φτωχούς ρώσους και οδήγησεστηρώσικη επανάσταση και στην εκτέλεση του τελευταίου ρώσου τσάρου. Απ’ όλα τα παραπάνω λοιπόν είναι φανερό ότι ο άγιος της αναρχίας Πέτρος Κροπότκιν μάλλον άγιος δεν ήταν…

Ο Κροπότκιν βέβαια υπήρξε μεγάλος επαναστάτης ο οποίος φυλακίστηκε και διώχθηκε για τις απόψεις του.Επίσης υπήρξε μεγάλος επιστήμονας.Σίγουρα ένα λάθος πουέκανεσε βαριά γεράματα (στα χρόνια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου ο Κροπότκιν ήταν πολύ γέρος) δεν μπορεί να ακυρώσει όλο το έργο του.Όμως, όπως και να έχει, δεν ήταν τελικά άγιος. Όπως και ο Νίτσεδενήταν τέρας.Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο τελευταίος πάντα αντιστρατεύτηκε τους σοβινισμούς και τους εθνικισμούς.Άλλωστε λάθη επίσης μπορεί κάποιος να βρει και στη σκέψη του Προυντόν αλλά και του Μπακούνιν.

Ίσως τελικά ο αναρχοατομικισμός και ο αναρχοκομουνισμόςδεν πρέπει να κρίνονται τόσο απόλυτα και ανεξάρτητα ο ένας από τονάλλο.Ο αναρχοατομικισμός βέβαια δίνει προτεραιότητα στο άτομο και όχι στο σύνολο.Δίνει βάρος στην προσωπική εξέγερση.Έχει όμως πολλά κοινά σημεία με τον αναρχοκομουνισμό.Αναφέρωένα παράδειγμα όπου τα δύο μπορούν να συναντηθούν.Δεν ήταν και λίγοι οι αναρχοατομικιστές που ζήσανε μαζί με άλλους αναρχοατομικιστές sε κοινόβια εφαρμόζοντας μία ιδιόμορφη μορφή αναρχοκομουνισμού με στοιχεία ατομικισμού (κομμουνισμός μεταξύ «ίσων» με δικαίωμα αλλά και υποχρέωση του ατόμου να αποχωρεί όταν διαφωνεί με το σύνολο και θεωρεί ότι καταπιέζεται).Σίγουρα δεν ήταν ο αναρχισμός που ο Μπακούνιν και ο Κροπότκιν ονειρεύτηκαν αλλά δείχνει ότι οι διαφορές δεν είναι και τόσο μεγάλες όσο κάποιοι παρουσιάζουν

Τα ρομπότ ξανάρχονται…(άρθρο του 2016)

Τα ρομπότ ξανάρχονται…

Του Παναγιώτη Ξηρουχάκη

Είναι λίγο περίεργο αλλά όποιος δεν έχει ζήσει τη δεκαετία του 80 δεν μπορεί να καταλάβει τη σημασία των ρομπότ στο συλλογικό φαντασιακό των ανθρώπων εκείνα τα αλλόκοτα χρόνια. Η μόδα των ρομπότ έχει να κάνει, εκτός από τις εξελίξεις με τη ρομποτική, με την πυραυλική πορεία της επιστημονικής φαντασίας (της οποίας οι απαρχές βρίσκονται στον 19ο αιώνα)που ξεκινά στα τέλη της δεκαετίας του 30 και θα συνεχιστεί και κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Πού οφείλεται αυτή η αγάπη των μαζών για την Ε.Φ.? Σίγουρα ως ένα σημείο στην προαιώνια αγάπη για το φανταστικό.

Το θέμα όμως δεν εξαντλείται έτσι απλά.

Τέχνη και η κατάκτηση του διαστήματος

Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τα παρελκόμενα του ψυχρού πολέμου: τη μόδα της «ατομικής και αστρικής εποχής» (π.χ. κτίρια που μοιάζουν με διαστημόπλοια, ρούχα που παραπέμπουν σε αστροναύτες κλπ). Ήταν εκείνα τα χρόνια που οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση ωθούνται στον ανταγωνισμό για την κατάκτηση του διαστήματος. Και είναι αυτός ο ανταγωνισμός που τροφοδοτεί με ιδέες και θέματα (πιο αληθοφανή από ποτέ) τη μόδα αλλά και την Ε.Φ. Ταυτόχρονα ίσως και οι κρατικοί μηχανισμοί να πριμοδότησαν αυτό το είδος που τα προηγούμενα χρόνια θεωρούνταν παρακατιανό από τους ακαδημαϊκούς, ενώ και το Hollywood δεν ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για αυτό το είδος.

Άποψη του γράφοντος είναι ότι η επιστημονική φαντασία μαζί με τα ΜΜΕ έπρεπε να παίξει ένα σημαντικό ρόλο: Ο κόσμος έπρεπε να πειστεί για την αναγκαιότητα των εξόδων στην κούρσα των άστρων (που αποτελεί προέκταση του πυρηνικού ανταγωνισμού καθώς οι διηπειρωτικοί πύραυλοι πριν μεταφέρουν δορυφόρους αναπτύχθηκαν για μεταφορά πυρηνικών). Βέβαια η τέχνη του φανταστικού από τα αρχαία χρόνια (Λουκιανός)  δεν σταματά να παρουσιάζει ταξίδια σε άστρα. Όμως τα ταξίδια αυτά αποτελούν τελείως προϊόν φαντασίας (όπως αυτά που περιγράφουν ο Βερν και ο Γουέλς) δηλαδή δεν έχουν ουσιαστική σχέση με την τεχνολογική πραγματικότητα της εποχής, ούτε υπήρχε παράλληλα κάποια σοβαρή κρατική προσπάθεια για την πραγματοποίηση αυτών των ταξιδιών. Ήδη όμως από τα χρόνια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου η «σκληρή επιστημονική φαντασία» (όπως θα ονομαστεί εκείνα τα χρόνια η Ε.Φ. επειδή δίνει ιδιαίτερή βαρύτητα στην επιστημονική ακρίβεια) απογειώνεται από μεγάλους συγγραφείς που προσπαθούν να ακολουθήσουν τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και να προβλέψουν με σχετική ακρίβεια το μέλλον.

Έτσι στα χρόνια του ψυχρού πολέμου πράγματι η επιστημονική φαντασία μπορεί να εμπνευστεί από την τεχνολογική πραγματικότητα γύρω της που επιβάλουν οι σκληροί γεωπολιτική ανταγωνισμοί. Είναι τότε όμως που η επιστημονική φαντασία (κυρίως στην κινηματογραφική εκδοχή της) αναλαμβάνει να ομορφύνει μία «βρώμικη υπόθεση» με ιστορίες για εξωγήινους, διαστρικές συμπλοκές, διαγαλαξιακούς φύλακες κλπ εξάπτοντας τη φαντασία του κοινού και δημιουργώντας του μεγάλες προσδοκίες για εξερεύνηση του γαλαξία. Βέβαια  δεν παύει να προπαγανδίζει έμμεσα ενάντια στον κόκκινο κίνδυνο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα έμμεσης προπαγάνδας είναι η σχεδόν δαιμονοποίηση του πλανήτη Άρη και των (πιθανών) κατοίκων του. Ο λόγος γι’ αυτήν την επιλογή ήταν ότι ο Άρης τύγχανε να είναι ο «κόκκινος» πλανήτης.

la-ar-movie-martians-20150928-016

Έτσι λοιπόν εκείνα τα χρόνια  αυτή η μορφή ψυχαγωγικής και προπαγανδιστικής Ε.Φ. (κυρίως όπως είπαμε στην κινηματογραφική της εκδοχή αλλά όχι μόνο)  χρησιμεύει πρωτίστως στο να παρουσιάσει την κατάκτηση του διαστήματος σαν κάτι εντυπωσιακό, που ικανοποιεί την ανθρώπινη δίψα για το άγνωστο. Σε δεύτερο επίπεδο δε λείπει βέβαια και η προπαγάνδα ενάντια στον εχθρό. Όμως τελικά το είδος λειτούργησε σαν προασπιστής της αναγκαιότητας των πολυέξοδων διαστημικών προγραμμάτων, καλλιεργώντας κυρίως την πεποίθηση στην πλειοψηφία του κόσμου ότι η επιχειρούμενη τότε έξοδος προς τα άστρα πήγαζε από τη βασική ανάγκη του ανθρώπου να γνωρίσει το σύμπαν και ήταν πέρα από πολιτικές και συμφέροντα (ήταν δηλαδή μια προσπάθεια σχετικά ανεξάρτητη από τον ανταγωνισμό με την ΕΣΣΔ και την πιθανή πολεμική σύγκρουση μεταξύ των δυο υπερδυνάμεων). Δεν εννοώ εδώ βέβαια ότι η πλειοψηφία αυτών των ανθρώπων (σκηνοθέτες, συγγραφείς, ηθοποιοί κλπ) που εργάζονταν σε αυτό τον τομέα λειτουργούσαν  σαν συνειδητοί προπαγανδιστές της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Αντίθετα ήταν άνθρωποι που ήθελαν να βγάλουν το ψωμί τους. Μόνο που, αυτό που πουλάει στην κοινωνία του θεάματος, σπάνια δεν έχει να κάνει με γεωπολιτικά και εξουσιαστικά συμφέροντα που προκαθορίζουν την ατζέντα της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Αυτή λοιπόν η λειτουργία της επιστημονική φαντασίας (καλλιέργεια του ενδιαφέροντος του κοινού για αστρικά θέματα) σε συνδυασμό πάντα με τη μηντιακη ενασχόληση με επιστημονικά διαστημικά θέματα φαίνεται ότι είχε αποτελέσματα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις πολιτικές κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση  όπως η «κατάκτηση» του φεγγαριού το 1969.

Η κατάκτηση του φεγγαριού μάλιστα είχε δύο άμεσους (αλλά σίγουρα όχι μοναδικούς) σκοπούς: το κέρδος στον αγώνα πρεστίζ για το ποια υπερδύναμη θα πατήσει πρώτη στο φεγγάρι  και  τη στάχτη στα μάτια του κόσμου (αφού έτσι ο απλός πολίτης καταναλωτής θα πίστευε ότι δε σπαταλούνται τα χρήματα του μόνο για αρνητικό σκοπό, βλέπε πυρηνική αλληλοεξόντωση, αλλά και για ένα ανεξάρτητο από τον πόλεμο και θετικό  λόγο που ήταν η εξερεύνηση του διαστήματος). Βέβαια οι κυβερνήσεις τα έβλεπαν (και τα βλέπουν) όλα αλληλένδετα. Άλλωστε  μία στρατιωτική βάση στο φεγγάρι ήταν σίγουρα ένα ζητούμενο (ασχέτως αν δεν πραγματοποιήθηκε) οι δορυφόροι έχουν και στρατιωτική χρήση κλπ. Η κατάκτηση του διαστήματος ήταν και είναι μία υπόθεση πολέμου.

Όπως και να έχει μετά την πτώση της ΕΣΣΔ  περιορίστηκαν δραστικά τα έξοδα για το διάστημα. Τότε  φάνηκε να υποχωρεί και η αναγκαιότητα της επιστημονικής φαντασίας  για τη «στήριξη» της πολιτικής προσπάθειας, ενώ ταυτόχρονα παρατηρήθηκε μία σταδιακή πτώση στο είδος, ενώ και τα media έστρεψαν το ενδιαφέρον τους αλλού. Από αυτά τα γεγονότα μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα. Ξαφνικά φαίνεται ότι ο άνθρωπος έπαυσε να μαγεύεται από τα άστρα. Καθώς τώρα πια δε κόπτονται ιδιαίτερα οι πολίτες για την κατάκτηση του Άρη, η υπόθεση ότι η λαχτάρα τους για κατάκτηση του φεγγαριού είχε καλλιεργηθεί και έμμεσα από τα μίντια και την τέχνη αποκτά ιδιαίτερη βάση…

Πράγματι τα χρόνια που ακολούθησαν το τέλος του ψυχρού πολέμου (και δεδομένου της άσβεστης και προαιώνιας αγάπης του ανθρώπου για την τέχνη του φανταστικού) παρακολουθήσαμε  την αναβίωση της επικής τέχνης (αναφέρω ενδεικτικά τις ταινίες  «Lord of the Rings» και τη σειρά «Game of thrones») που έχει μάλλον αντικαταστήσει- αναπληρώσει το κενό που υπήρξε μετά την υποχώρηση της επιστημονικής φαντασίας (αν και η τελευταία παρά αυτή την υποχώρηση, συνεχίζει να έχει το δικό της κοινό).

Όπως και να έχει και άλλα θέματα που μάγευαν τη δεκαετία του 80  τον κόσμο, όπως τα ρομπότ, εξαφανίστηκαν από το προσκήνιο ως αποτέλεσμα της πτώσης της «επιστημονικής φαντασίας». Στην περίπτωσή τους όμως παίζουν  ρόλο και τα κομπιούτερ (ειδικά μετά το ιντερνέτ)  που αντικατέστησαν τα ρομπότ στη συλλογική συνείδηση ως προσωπικούς μας υπηρέτες.

Από τον Τάλω στον Καπι – Τάλω  

Η ιδέα της χρησιμοποίησης των μηχανών  σε πολεμικές συγκρούσεις πάει πίσω στην αρχαιότητα. Αναφέρω ενδεικτικά τον Τάλω (αρχαίο ρομπότ?). Η σταδιακή  μηχανοποίηση του πολέμου είναι όμως γεγονός και έτσι φτάνουμε στον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μαζί με την τεχνολογική ανάπτυξη, οι άνθρωποι βιώνουν τον τρόμο γενικευμένων ανθρωποσφαγών, όπως η μάχη του Σομ. Τότε άρθρα που δημοσιεύονται σε εφημερίδες και περιοδικά ανάδειξαν την ιδέα να χρησιμοποιηθούν ρομποτικοί  στρατιώτες, αντί των ανθρώπων, ώστε να αποφεύγονται οι μαζικές σφαγές. Στο 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο βλέπουμε τα πρώτα στρατιωτικά ρομπότ, που χρησιμοποιήθηκαν  στο πεδίο της μάχης. Οι Ναζί είχαν την “Γολιάθ”, τηλεχειριζόμενη νάρκη και το κατευθυνόμενο βλήμα V-2. Από την άλλη οι Σοβιετικοί είχαν το τηλετάνκ  RC TT-26.

OT_133_slit

OT_133_slit

Οι πολεμικές εφευρέσεις της εποχής λοιπόν αποτέλεσαν έμπνευση στη scifi. Συγγραφείς, όπως ο Isaac  Asimov, απογειώνουν κυριολεκτικά την επιστημονική φαντασία με τα αριστουργήματά τους, που μιλάνε για τα ρομπότ και το μέλλον. Για την ιστορία ο συγγραφέας αυτός υπήρξε βαθύτατα ανθρωπιστής και αντίθετος στον πόλεμο. Ο Ασίμοφ δεν είναι ο μόνος σοβαρός και αξιόλογος καλλιτέχνης. H  αλήθεια είναι ότι υπήρχαν αρκετοί αξιόλογοι συγγραφείς, αλλά και σκηνοθέτες ,που σε μία σκληρή εποχή εκμεταλλεύτηκαν το ευνοϊκό κλίμα  για την τέχνη, για να δημιουργήσουν αξιόλογο έργο (πολλά τα παραδείγματα όπως ο Phillip Dick και ο Βradbury, όπως και δε πρέπει να ξεχνά κανείς το σημαντικό υποείδος της δυστοπίας).

Τα ρομπότ λοιπόν εκείνα τα χρόνια  παρουσιάζονται σε διάφορους ρόλους. Άλλοτε ως αστυνόμοι, άλλοτε ως αστροναύτες , άλλοτε ως  υπηρέτες και ούτε καθεξής. Ένας όμως ρόλος είναι και ο πιο τρομακτικός. Αυτός του πολεμιστή. Όμως  οι ρομπότ φαντάροι δεν παρουσιάζονται ακριβώς θετικά. Μάλλον  το αντίθετο καθώς, αν και έχουν  στοιχεία ανίκητων υπερασπιστών του έθνους, ταυτόχρονα  αποτελούν και κίνδυνο που θα οδηγήσει σε εξέγερση των ρομπότ και στο ολοκαύτωμα. Το μοτίβο αυτό παρουσιάζεται αρκετά συχνά και φτάνει στο ύψιστο σημείο  με την ταινία Terminator.Όπως και να έχει η ρομποτική εκείνα τα χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία. Περιοδικά του 70 προέβλεπαν ότι το 2000 τα ρομπότ θα αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς μας (από υπηρέτες μέχρι εραστές) σε μία καπιταλιστική ουτοπία. Και ξαφνικά τίποτα. Το 2000 δεν ήταν έτσι…

Όπως ήδη αναφέραμε, η πτώση της ΕΣΣΔ έφερε αλλαγές στον κόσμο. Η προσπάθεια για την κατάκτηση των άστρων έμεινε πολύ πίσω. Η μόδα των ρομπότ σχεδόν εξαφανίστηκε (βέβαια ρόλο έπαιξε και η ραγδαία  άνοδος των κομπιούτερ και του ιντερνέτ). Τα ρομπότ έμοιαζαν με ένα μέλλον που ποτέ δε θα ερχόταν. Από  εικόνα του μέλλοντος αποτέλεσαν μία εικόνα από το παρελθόν. Μέχρι πρόσφατα.

H αντεπίθεση των ρομπότ

Από το 2001 περίπου 2,500 με  4,000 άτομα (ισλαμιστές τρομοκράτες αλλά βέβαια και άμαχοι) έχουν δολοφονηθεί από αμερικάνικα  drones  κυρίως στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Πακιστάν. Μάλιστα δε θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι τα πολεμικά χτυπήματα στο Πακιστάν, που ξεκίνησε με τα drones o Μπους, αλλά αύξησε ραγδαία ο Ομπάμα, αποτέλεσαν μία παγκόσμια πρωτοτυπία: είναι η  πρώτη φορά στην ιστορία όπου μία χώρα εμπλέκεται σε πόλεμο μόνο με «ρομποτικό» τρόπο και δεν είναι τυχαίο που αυτή η επέμβαση των ΗΠΑ έχει ονομαστεί  από τα ΜΜΕ «Πόλεμος των drones».Είναι η πρώτη στρατιωτική εμπλοκή στην ιστορία που έχει «ρομποτικό» όνομα.

Βέβαια δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο σημείο να πολεμάνε αυτόματα ρομπότ (που θα έχουν δηλαδή δική τους «αυτόνομη» σκέψη  και θα παίρνουν μόνα τους αποφάσεις).Τα ρομπότ που μέχρι σήμερα  έχουν πάρει μέρος στα πεδία μαχών είναι στην ουσία κατευθυνόμενα από ανθρώπους χειριστές. Αυτό δε σημαίνει ότι δε γίνονται προσπάθειες να δημιουργηθούν αυτόματα πολεμικά ρομπότ και ίσως το μέλλον εμπεριέχει εκπλήξεις.

Ένας άλλος όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις σύγχρονες συγκρούσεις είναι «Πόλεμος του video  game». Ο πόλεμος έχει γίνει φτηνότερος σε αίμα για τους Αμερικανούς που χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να επιβληθούν. Τα θετικά του video game war για τους Aμερικανούς είναι εμφανή. Η μείωση των απωλειών είναι το σημαντικότερο (άλλωστε αυτό ήταν ένα από τα ζητούμενα μετά τις υπερβολικές απώλειες στον πόλεμο του Βιετνάμ και τις επακόλουθες εσωτερικές αντιδράσεις),ενώ γίνεται και προσπάθεια αυτές οι απώλειες να ελαχιστοποιηθούν και άλλο, με τη χρήση ρομποτικών μαχητών, που θα πολεμάνε και στα πεδία της μάχης μαζί με το πεζικό .Οι υποστηρικτές αυτών των στρατιωτικών εξελίξεων,  χρωματίζουν τις απόψεις τους  και ειρηνιστικά. Λένε ότι οι πόλεμοι θα μειωθούν (λόγο της παντοδυναμίας των ρομπότ και αυτών που τα ελέγχουν, οπότε οι «κακοί» θα αράξουν φοβισμένοι) και όσοι γίνονται θα έχουν λιγότερες απώλειες (μόνο των κακών). Αληθεύει όμως αυτό?

tumblr_nr316srQfM1uyrs26o1_1280

Meeting LS3: Marines experiment with military robotics

Βέβαια όχι. Οι πόλεμοι άλλωστε γύρω μας αυξάνονται αντί να μειώνονται. Όσο δε γυρνάνε φέρετρα στην πατρίδα, τόσο λιγοστεύει η εσωτερική αντίδραση στον πόλεμο. Και παντού κάποιοι βλέπουν  εχθρούς που, χωρίς εσωτερικές συνέπειες, μπορούν να τσακίσουν. Επιπρόσθετα τα drones μπορούν να πάνε εκεί που πριν δε μπορούσαν να πάνε επίγειες δυνάμεις ,είτε για λόγους οικονομικούς (π.χ. δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος) είτε  γεωπολιτικούς (άλλο είναι να χτυπά ένα ιπτάμενο ρομπότ και να εξαφανίζεται και άλλο να γίνει χερσαία εισβολή με την λαϊκή αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει αυτή η εισβολή στη χώρα που τη δέχεται). Άρα ο πόλεμος γίνεται πιο εύκολος.

Τους Αμερικανούς βέβαια στις ρομποτικές εξελίξεις ακολουθούνε  και άλλες ισχυρές δυνάμεις (Κίνα, Ρωσία, Ισραήλ). Ακόμα και το Ιράν είναι στο παιχνίδι. Στο μέλλον λοιπόν είναι πιθανή η διεξαγωγή πολεμικών αναμετρήσεων μεταξύ  drones (πχ ρώσικα ενάντια σε αμερικάνικα). Οι στρατιώτες ρομπότ είναι μάλλον λίγο μακριά αλλά η ρομποτική έχει πάρει μπροστά (όχι μόνο για στρατιωτικούς λόγους αλλά και για «πολιτικούς», όπως για δημιουργία ερωτικών συντρόφων…). Πάντως το πολεμικό μέλλον φαίνεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σχετικά ρομποτικοποιημένο. Και λέω σχετικά γιατί, όπως λέγανε παλιά, τον πόλεμο τον κερδίζει το πεζικό. Καλή η αεροπορία, καλό το πυροβολικό, αλλά χωρίς εμπλοκή πεζικού δουλειά δε γίνεται. Ίσως γι’ αυτό το λόγο παντού η υπερδύναμη ελέγχει τον ουρανό, αλλά χερσαία δε καταφέρνει και πολλά. Προς το παρόν αυτό προσπαθούν οι ΗΠΑ να το λύσουν χρησιμοποιώντας στρατούς άλλων, φτωχότερων εθνοτήτων, που αλλού αναπληρώνουν (proxy wars-πόλεμοι δια αντιπροσώπων) και αλλού συμπληρώνουν τις δικές τις δυνάμεις. Έτσι ακόμα και αν ριχτούν στη μάχη άπειρα ρομπότ (τανκς, πυροβόλα, αεροπλάνα κλπ) από τη στιγμή που το πεζικό δε ρομποτικοποιείται (προς το παρόν) ο πόλεμος θα συνεχίσει να περιέχει το  ανθρώπινο στοιχείο.

Τέλος είναι πολύ πιθανή  η προοπτική μιας «κούρσας ρομποτικού ανταγωνισμού». Κάθε ισχυρό  κράτος  θα προσπαθήσει να κατασκευάσει το καλύτερο στρατιωτικό ρομπότ. Ας πάμε όμως λίγο πίσω στο χρόνο. Δεκαετία του 80 και οι Αμερικάνοι επενδύουν πολύ χρήμα στο πυρηνικό πρόγραμμα που μένει στα χρονικά ως ο «Πόλεμος των άστρων» (όπου πχ σχεδιάζονταν η δημιουργία πολεμικών δορυφόρων που θα μπορούσαν να επιτεθούν με πυρηνικά σε άλλος δορυφόρους ή και στη γη).Το επίσημο όνομα του προγράμματος ήταν Strategic Defence Initiative (SDI),  αλλά αμέσως τα media ανάλαβαν την  ωραιοποίησή του βαπτίζοντάς το  «Πόλεμος των άστρων». Ήδη αναφέρθηκα στη σχέση επιστημονικής φαντασίας και πολιτικής και στα δάνεια που πήρε η πρώτη από την τελευταία π.χ. μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου οι στρατιωτικές τεχνολογικές εξελίξεις αποτέλεσαν έμπνευση για το είδος. Όμως γινόταν και το αντίθετο όπως π.χ. στην υπό εξέτασιν περίπτωση, όπου ένα πυρηνικό πρόγραμμα εμπνεύστηκε το όνομά του από την ταινία του Λούκας για να δημιουργηθεί θετικό κλίμα στους πολίτες καταναλωτές της Δύσης. Όπως ήδη ανέφερα, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, η επιστημονική φαντασία χρησιμοποιήθηκε ενίοτε ώστε να ομορφύνει μία «βρώμικη υπόθεση».

tumblr_nr316srQfM1uyrs26o1_1280

Να θυμίσω μόνο ότι η «κούρσα του διαστήματος» που έφτασε στο αποκορύφωμά της τη ρειγκανική περίοδο, με τον «Πόλεμο των άστρων», ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν στην πτώση της ΕΣΣΔ, εξαιτίας της οικονομικής της εξάντλησης που εν μέρει προκλήθηκε και από τα διαστημικά της προγράμματα, που προσπαθούσαν να ακολουθήσουν εκείνα των ΗΠΑ. Αυτό που δε κατανοεί ο κόσμος είναι ότι σχεδόν τα πάντα είναι πόλεμος. Πιθανολογώ ότι μία κούρσα στην ρομποτική τεχνολογία (πέρα από τα θετικά που αυτή προσφέρει σε ισχύ στον αμερικάνικο στρατό ) λειτουργεί  επιπρόσθετα και ως μία πράξη πολέμου της κυβέρνησης των ΗΠΑ απέναντι στους ισχυρούς  αντιπάλους της.

Κάποιες σκέψεις για το πρόγραμμα του «Πολέμου των άστρων» του 80 βάζουν σε υποψίες το γράφοντα. Ήταν τόσο ανέφικτα αυτά που ήθελαν τότε να πετύχουν οι Αμερικάνοι  στο διάστημα ( πολύ πεταμένο χρήμα όπου η πλειοψηφία του υποψήφιου προς δημιουργία διαστημικού πολεμικού υλικού έμεινε  στα χαρτιά) που υπάρχει η θεωρία ότι από την αρχή το πρόγραμμα δεν ήταν τίποτα άλλο από μία παγίδα για τη σοβιετική οικονομία, που έπρεπε να επιβαρυνθεί τον ανταγωνισμό που οι Αμερικάνοι μπορούσαν να αντέξουν. Και οι Σοβιετικοί έπεσαν μέσα στην παγίδα. Βέβαια προς το παρόν φαίνεται ότι οι Αμερικάνοι χρειάζονται πραγματικά τα ρομπότ που παρασκευάζουν για πολεμικές χρήσεις και έτσι και αλλιώς και στη διάρκεια ενός «φυσιολογικού» ανταγωνισμού μπορεί το αντίπαλο δέος να καταρρεύσει. Αν δε γίνει αυτό τίποτα δε μας εμποδίζει να υποθέσουμε ότι στο μέλλον θα σηκώσουν οι ΗΠΑ  τόσο υψηλά τον πήχη, σε ανέφικτα ρομπότ και πεταμένο χρήμα , όπως κάνανε πιθανόν το 80. Αν θα επαναληφτεί η ιστορία θα το δείξει το μέλλον. Όλα αυτά είναι προς το παρόν υποθέσεις.

Αυτό που δεν είναι υπόθεση, αλλά γεγονός , είναι τα drones. Ήρθαν για να  μείνουν και όπως τη δεκαετία του 50 το Χόλυγουντ ασχολήθηκε με θέματα που άπτονταν της στρατιωτικής πραγματικότητας  εκείνης της εποχής (με πολεμικά φιλμ και ταινίες επιστημονικής φαντασίας), έτσι και σήμερα τα drones απασχολούν ολοένα και περισσότερο τον κινηματόγραφο. Αλλά και τα μίντια δεν πάνε πίσω.

«Video  game wars» ? «Drone wars»? «Robot wars»? Το μέλλον είναι εδώ και τα ρομπότ ξανάρχονται!

* Περιέχεται και στο περιοδικό Zero Geographic 23

Πόλεις της κόκκινης νύχτας (Μπάροουζ)

Το βιντεοκλίπ του αριστουργήματος των πορνοστροικα. Στίχοι εμπνευσμένοι (χαλαρά είναι η αλήθεια) στο έργο του Μπάροουζ!Από τη χρονιά του 2006…

Το βιντεοκλίπ βασίστηκε σε Zαμ toy art instalation!