Ο Βλαντιμίρ Πούτιν και η νέα ρωσική νομενκλατούρα: Ευρωασιατικός χριστιανοφασισμός και αντινεωτερικότητα

Σταύρος Καλλέργης – ένας κρητικός ουτοπικός σοσιαλιστής, γράφουν Π. Ξηρουχάκης και Θύμιος

Σταύρος Καλλέργης – ένας κρητικός ουτοπικός σοσιαλιστής, γράφουν Π. Ξηρουχάκης και Θύμιος

«ο καταβάλλων κατά τας δυνάμεις του

ν’ απολαμβάνη κατά τας ανάγκας του»

Σταύρος Καλλέργης

Ουτοπικός σοσιαλισμός και Ελλάδα

Στις αρχές και στα μέσα του 19ου αιώνα γνωρίζει άνθηση ο ουτοπικός σοσιαλισμός. Έχει προηγηθεί η Γαλλική επανάσταση που, μαζί με την τεχνολογική πρόοδο, δημιουργεί την προσδοκία για μία καλύτερη κοινωνία που θα βασίζεται κυρίως στην επιστήμη και στο σοσιαλισμό. Κυριότεροι ουτοπικοί σοσιαλιστές υπήρξαν ο Σαρλ Φουριέ, ο Ανρί ντε Σαιν Σιμόν και ο Ρόμπερτ Όυεν. Ο μαρξισμός και ο αναρχισμός θεωρούνται συνεχιστές του ουτοπικού σοσιαλισμού.

Στην Ελλάδα οι σοσιαλιστικές ιδέες ήρθαν από Γάλλους πολιτικούς πρόσφυγες, οπαδούς του ουτοπικού σοσιαλιστή Σαιν Σιμόν, την εποχή του Όθωνα, με πιο σημαντικό τον Γουσταύο Εϊτχάλ. Επίσης σημαντικοί παράγοντες για τη διάδοση του ουτοπικού σοσιαλισμού στη χώρα μας υπήρξαν προσωπικότητες που ανήκαν στον παρισινό κύκλο του Αδαμάντιου Κοραή (Φραγκίσκος Πυλαρινός και Παναγιώτης Σοφιανόπουλος) και είχαν ασπασθεί τις ιδέες του Φουριέ και του Σαιν-Σιμόν. Έτσι ο ουτοπικός σοσιαλισμός απέκτησε οπαδούς στη χώρα μας, επηρεάζοντας κάποιους κοινωνικούς αγωνιστές, όπως και το Σταύρο Καλλέργη που σήμερα θεωρείται ένας από τους προδρόμους του ελληνικού εργατικού κινήματος.

Βιογραφικό του Καλλέργη

Γεννήθηκε στο Χουμέρι Μυλοποτάμου Κρήτης και καταγόταν από παλιά αρχοντική οικογένεια. Σε μικρή ηλικία μετανάστευσε στην Αθήνα (καθώς ο πατέρας του διωκόταν από την τούρκικη εξουσία στην Κρήτη) όπου ο μικρός Καλλέργης μεγάλωσε στο ανακτορικό περιβάλλον και ανατράφηκε με συντηρητικές αρχές. Από μικρός όμως έδειξε ενδιαφέρον για το σοσιαλισμό. Σπούδασε αρχιτεκτονική και είχε έντονη ανάμιξη στο φοιτητικό κίνημα.

Τον Μάιο του 1890 ίδρυσε στην Αθήνα τον πρώτο σοσιαλιστικό πυρήνα στην Ελλάδα, τον Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο, ο οποίος ήταν μια οργάνωση ουτοπικού σοσιαλιστικού προσανατολισμού, με παραρτήματα και σε άλλες πόλεις. Επίσης ξεκίνησε, περίπου τον ίδιο καιρό, να εκδίδει την εφημερίδα «Σοσιαλιστής» στην οποία ανέπτυξε ένα επαναστατικό και σοσιαλιστικό πρόγραμμα. Η πραγματοποίηση των σοσιαλιστικών στόχων κατά τον Καλλέργη μπορούσε να πραγματοποιηθεί κυρίως μέσω των συνδικαλιστικών αγώνων και της κατάκτησης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από ένα σοσιαλιστικό κόμμα.

Το 1893 οργάνωσε την πρώτη Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα όπου εκφώνησε ομιλία:

«Ο σκοπός της συναθροίσεώς μας ενταύθα είναι να υπογράψωμεν ψήφισμα διά να δοθή εν καιρώ εις την Βουλήν. Το ψήφισμα δε έχει ως εξής:

«Συνελθόντες σήμερον την 2 Μαΐου ημέραν Κυριακήν και ώραν 5μ.μ. εν τω Αρχαίω Σταδίω οι κάτωθι υπογεγραμμένοι μέλη του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου και υπό μισθόν πάσχοντες εψηφίσαμεν:

Α) Την Κυριακήν να κλείωσι τα καταστήματα, καθ’όλην την ημέραν, και οι πολίται ν’αναπαύωνται.

Β) Οι εργάται να εργάζωνται 8 ώρας την ημέραν.

Γ) Ν’απονέμηται σύνταξις εις τους εκ της εργασίας παθόντας και καταστάντας ανικάνους προς διατήρησιν εαυτών και της οικογενείας των.

Δ) Το συμβούλιον του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου να επιδώση το ψήφισμα εις την Βουλήν».

Ύστερα από την ομιλία που εκφώνησε, κατευθύνθηκε στη Βουλή για να παραδώσει ψήφισμα, το οποίο όμως ο Πρόεδρος της Βουλής αρνήθηκε να δεχθεί. Αν και συνελήφθη για την πράξη του αυτή και καταδικάστηκε σε φυλάκιση, ο πρώτος εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα αποτελεί σταθμό στην ιστορία του ελληνικού εργατικού κινήματος. Ο προσανατολισμός εκείνης της εκδήλωσης ήταν σαφώς ταξικός και αφορούσε στην ανάπτυξη της εργατικής πάλης και τη διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών. Ο εορτασμός επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά. Τότε όμως η κυβέρνηση έδειξε τα δόντια της, καθώς έγιναν πολλές συλλήψεις (μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και ο Καλλέργης), ενώ ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς απαγορεύτηκε στο εξής.

Στη συνέχεια ο Καλλέργης, αφού δικάστηκε και αθωώθηκε, κατέφυγε στο Παρίσι. Εκεί γνωρίστηκε με μυθικές μορφές της εποχής όπως τον σοσιαλιστή ειρηνιστή Ζαν Ζωρές (δολοφονήθηκε στις παραμονές του πρώτου παγκοσμίου πολέμου από έναν εθνικιστή λόγω της αντίθεσής του στον πόλεμο), τον διάσημο συγγραφέα Εμίλ Ζολά, τον αναρχοκουμουνιστή Πιοτρ Κροπότκιν κ.α. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα και κατόπιν στην Κρήτη, όπου εξελέγη πληρεξούσιος της Κρητικής Πολιτείας και έθεσε υποψηφιότητα για βουλευτής Ρεθύμνου. Ύστερα όμως από τρεις απόπειρες κατά της ζωής του επιστρέφει στην Aθήνα και εκδίδει ξανά τον «Σοσιαλιστή». Η νέα αυτή προσπάθειά του όμως απέτυχε. Πέθανε το 1926 στην Κρήτη, όπου ζούσε από το 1905 και όπου είχε παντρευτεί και αποκτήσει οικογένεια, πάμπτωχος καθώς είχε ξοδέψει τη μεγάλη περιουσία που είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του για τις ανάγκες του σοσιαλιστικού κινήματος. Γιος του ήταν ο γνωστός ηθοποιός Λυκούργος Καλλέργης ο οποίος θα γίνει και βουλευτής του ΚΚΕ.

Πολιτικές απόψεις του Καλλέργη και η εν Κρήτη σοσιαλιστική πολιτεία

Όλα τα πράγματα κοινά. Όλα τα πράγματα θα είναι κοινά(…) [και δεν θα ] ανήκουν σε κανέναν, παρά μόνο τα προϊόντα σ’ αυτούς που εργάζονται γι’ αυτά (…).

Ο Καλλέργης έγραψε πολλά άρθρα και βιβλία υποστηρίζοντας τις -ριζοσπαστικές για την εποχή- ιδέες του και ανάμεσα σ ́αυτά το «Πρακτικό Κοσμοπολίτικο Σοσιαλισμό», τον «Οδηγό Παντός Ανθρώπου» το 1892, την «Πραγματεία περί Σοσιαλισμού, Μηδενισμού, Αναρχίας» το 1893 και άλλα. Το πιο σημαντικό έργο όπου φαίνονται και πολιτικοινωνικές του απόψεις υπήρξε η μπροσούρα Εγκόλπιον Εργάτου, (1893). Ο Καλλέργης υπήρξε σε γενικές γραμμές επηρεασμένος από τον Φουριέ (που θεωρείται πρόδρομος του αντιεξουσιαστικού κινήματος), αλλά στο έργο του φαίνεται η επιρροή και άλλων αναρχικών και σοσιαλιστών στοχαστών. Δηλώνει ειρηνιστής (όπως οι περισσότεροι Ουτοπικοί σοσιαλιστές) αλλά αν χρειαστεί θα μεταχειριστεί και άλλα μέσα (δηλαδή βία). Πιστεύει ότι όλα τα πράγματα πρέπει να είναι κοινά. Το χρήμα θα καταργηθεί γιατί οι συναλλαγές θα γίνονται με γεωργικά ή βιομηχανικά προϊόντα.

Στο κείμενο «Η εν Κρήτη Σοσιαλιστική Πολιτεία» που περιλαμβάνεται στην παραπάνω μπροσούρα, ο Καλλέργης οργανώνει την ιδανική του κοινωνία στην Κρήτη με βάση τους αυτόνομους και ομόσπονδους δήμους. Να τονίσουμε εδώ ότι τότε η Κρήτη βρισκόταν υπό οθωμανικό ζυγό και όλα παιζόταν σε πολιτικό επίπεδο για το μέλλον της (αυτονομία, προσάρτηση στην Ελλάδα κλπ). Ο Καλλέργης λοιπόν έριξε στο τραπέζι την ιδέα της Αντιεξουσιαστικής Κρήτης… κόντρα στις άλλες πιο συμβατικές απόψεις.

Οργανωτικά ο Καλλέργης ζητά τη διαίρεση της Κρήτης σε Δήμους (επηρεασμένος προφανώς από τα ευρωπαϊκά φεντεραλιστικά και αντιεξουσιαστικά κηρύγματα της εποχής που δίνανε μεγάλη σημασία στην αποκέντρωση και στην κοινότητα) που θα είναι ανεξάρτητοι μεταξύ τους και θα διευθύνονται από επταμελές Συμβούλιο, το οποίο θα εκλέγεται από τους πολίτες. Το Γενικό Συμβούλιο της Κρήτης θα απαρτίζεται από ορισμένο αριθμό προσώπων τα οποία θα εκλέγονται κάθε χρόνο από τα Δημοτικά Συμβούλια όλων των Δήμων της Κρητικής Πολιτείας και το οποίο θα διαμένει στην πρωτεύουσα της Κρήτης, η οποία θα βρίσκεται στο κέντρο του νησιού.

Αυτοί που απαρτίζουν το Γενικό Συμβούλιο της Κρητικής Πολιτείας και τα Συμβούλια των Δήμων δεν θα ζούνε καλύτερα από τους άλλους πολίτες. Θα είναι ίσοι με τους άλλους πολίτες.

Στο θέμα της δικαιοσύνης και της τάξης ο Καλλέργης αντί για φυλακές θέλει φρενοκομεία καθώς στην κοινωνία του θα έχουν όλοι τα προς το ζην οπότε οι εγκληματίες δε θα μπορούν παρά να είναι παράφρονες! Επίσης κάθε δήμος, αντί των σημερινών στρατιωτών, χωροφυλάκων, θα έχει ευταξίες (προφανώς στα πρότυπα των επαναστατικών πολιτοφυλακών), τους οποίους θα λαμβάνει από τις συντεχνίες των εργατών, τις συνοικίες ή τα χωριά με κλήρο και οι οποίοι θα υπηρετούν το Δήμο για ένα χρόνο.

Όσο αφορά το θέμα της εργασίας κάθε δημότης θα είναι υποχρεωμένος να εκτελεί κάποια εργασία μία ή δύο ώρες την ημέρα σύμφωνα με τις ανάγκες της παραγωγής, γιατί ως επί το πλείστον τα πράγματα θα κατασκευάζονται δια των μηχανών. Κάθε εργοστάσιο θα διευθύνεται από έναν εργάτη (προϊστάμενο), ο οποίος θα εκλέγεται από τους συναδέλφους του, κάθε φορά που η περίσταση το απαιτεί, δεν θα έχει όμως περισσότερα δικαιώματα από τους άλλους συναδέλφους του. Οι προϊστάμενοι θα πληρώνονται το ίδιο με τους εργάτες.

Επίσης, όσο αφορά την αγροτική ζωή, κάθε Δήμος θα είναι διηρημένος σε γεωργικά διαμερίσματα, το κάθε δε διαμέρισμα θα έχει ανατεθεί υπό του Συμβουλίου του Δήμου σε ανάλογο αριθμό εργατών, και σε κάθε διαμέρισμα θα προΐσταται ένας εργάτης ο οποίος θα εκλέγεται από τους άλλους, όπως και στα εργοστάσια.

Τέλος ο Καλλέργης ζητά από το λαό ,αν χρειαστεί να υπερασπιστεί με βία την σοσιαλιστική πολιτεία από τους «βαρβάρους» που θα θέλουν να την υποτάξουν (προφανώς έχοντας υπόψιν του την Παρισινή Κομούνα και το τέλος της).

Τέλος ο Καλλέργης οραματίζεται για την εποχή του μία φουτουριστική Κρήτη με σιδηρόδρομους και ατμόπλοια, ενώ κάποια πράματα που προτείνει θα ξένιζαν στο σημερινό άνθρωπο όπως η ομοιόμορφη ενδυμασία για όλους τους πολίτες της Σοσιαλιστικής πολιτείας (ίσως γιατί η ενδυμασία στις καπιταλιστικές κοινωνίες αποτελεί και μία μορφή ταξικού διαχωρισμού).

Πολιτική κληρονομιά του Καλλέργη

Οι πολιτικές απόψεις του Καλλέργη κινούνται πολλές φορές στα όρια της ασάφειας (όπως και η ζωή του, καθώς από τη μία πρέσβευε την ουτοπία και από την άλλη εκλεγόταν βουλευτής). Δεν υπήρξε μαρξιστής ή αναρχικός όπως άλλοι σύγχρονοί του, ενώ ο ουτοπικός σοσιαλισμός θεωρούνταν εκείνη την εποχή ξεπερασμένος, καθώς ο μπακουνισμός και ο μαρξισμός μονομαχούσαν για την πρωτοκαθεδρία στο εργατικό κίνημα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα βρισκόταν στα σπάργανα και χαρακτηριζόταν από ρομαντισμό και απειρία κάτι που σίγουρα φαίνεται στη ζωή και στο έργο του Καλλέργη. Υπήρξε όμως πολύ σημαντικός αγωνιστής, πραγματικός πρόδρομος της ταξικής πάλης στην Ελλάδα και έτσι σήμερα μνημονεύεται από πολλούς σε σημείο καπηλείας…

Κάπου είχα διαβάσει ότι η φήμη του Καλλέργη ως κομμουνιστή-μαρξιστή οφείλεται στο γιο του, γνωστό ηθοποιό που ήταν βουλευτής στο ΚΚΕ. Αυτό δεν το γνωρίζω. Η αλήθεια είναι πάντως ότι αν και πολλοί ξέρουν τον Καλλέργη, όταν συσχετίζεται κάπως με αντιεξουσιαστές εκείνοι βγάζουν σπυριά λες και ο Καλλέργης ήταν κάτι τελείως διαφορετικό. Σίγουρα σαν ιστορική φυσιογνωμία ο Καλλέργης έχει παραποιηθεί (την ίδια μοίρα είχε, όπως και πολλοί άλλοι και ο αναρχικός Μαρίνος Αντύπας). Και αυτό είναι ιστορικά ύποπτο. Όσο για την ταύτισή του με την Πασοκική «σοσιαλιστική» κληρονομιά μέσω των σοσιαλιστικών πιστεύω του Καλλέργη δε χρειάζεται να πούμε πολλά. Οι πασόκοι «ληστεύσαν» ιδεολογικά τα πάντα, από το πολυτεχνείο του ‘73 μέχρι το 1821. Άλλωστε ο σοσιαλισμός του Καλλέργη διάφερε τελείως από την πασοκική λαίλαπα. Εκείνοι την εποχή άλλωστε οι αναρχικοί αποκαλούνταν ελευθεριακοί σοσιαλιστές και ο σοσιαλισμός δεν ήταν βρισιά όπως κατάντησε στις μέρες μας λόγω των απανταχού σοσιαλοδημοκρατών.

Τέλος να αναφέρω ότι στο Ρέθυμνο υπάρχει το Ίδρυμα Σταύρος Καλλέργης, του οποίου πρόεδρος υπήρξε ο Λυκούργος Καλλέργης, γιός του Σταύρου, μέχρι τον πρόσφατο θάνατό του. Είναι ένα μουσείο για τον πρωτοπόρο του σοσιαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα και ίδρυμα μελετών και εκδόσεων για τα θέματα αυτά.

“Αδελφοί μου πάντες οι πάσχοντες”

«Ισότης,Αδελφότης, Κοινοκτημοσύνη»

Υ.Γ.: Κάθε χρόνο τη Πρωτομαγιά, λογής «επίσημοι», εργατοπατέρες και βουλευτάδες κάνουν εκδήλωση στο Μπραχίμο Γεροποτάμου. Tι σχέση έχουν όλοι οι παραπάνω με το έργο και τη στάση ζωής του αγωνιστή Καλλέργη; Μάλλον καμία! Η Πρωτομαγιά δεν είναι γιορτούλα, είναι ημέρα εξεγερσιακής μνήμης και ταξικού αγώνα εναντία στους δυνάστες μας, το κράτος και τα αφεντικά.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΞΗΡΟΥΧΑΚΗΣ ΚΑΙ ΘΥΜΙΟΣ

[Πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Zero Geographic, Τεύχος 12, Μάης 2013]

ΖΑΜ ΔΙΚΑΙΩΣΗ!ΣΕ ΟΠΟΙΟΝ ΔΕΝ ΑΡΕΣΕΙ ΞΥΔΙ!

΄Άργησε 8 χρόνια η έγκριτος ιστορικός…μα γιατι?Τι την απασχολούσε?

Τέσπα ξύπνησε και μας λέει ότι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος ξεκίνησε το 2014 (κάνοντας μάλιστα και την κλασσική προπαγάνδα).

Εκείνη τη χρονιά βέβαια κυκλοφόρησε το zero geographic 17

https://archive.org/details/zero_geographic_17/mode/2up

Περιείχε το άρθρο «Ο ΤΡΙΤΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (Η’ ΟΠΩΣ ΑΛΛΙΩΣ ΟΝΟΜΑΣΤΕΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ) ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΕΔΩ»

Τότε πολλοί γελούσαν με τον τίτλο. Τώρα δε γελάνε! Ξύδι

Όσο για την ιστορικό και το συνάφι της που τώρα ξύπνησε ας θυμηθούμε τον Νίτσε ότι η αλήθεια σπάνια κατοικεί εκεί που τις φτιάχνουν ναούς (πανεπιστήμια, εκκλησίες κλπ).Τότε άλλωστε εκείνο το μακρινό 2014, οι ιστορικοί είχαν άλλες δουλειές!

ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ (με αφορμή το βιβλίο «Μικροί πόλεμοι σε μεγάλες πόλεις» του Χ. Φιλιππίδη)

Αποτέλεσμα εικόνας για αστικος πολεμος

του Π Ξηρουχάκη (γραφτηκε το 2019 για το zero geographic 26)

Τα πεδία του πολέμου μετακομίζουν σταδιακά στις πόλεις, και οι δυτικές στρατιωτικές μηχανές προετοιμάζονταν γι’ αυτό πυρετωδώς… Αυτός ήταν και ο βασικός στόχος τούτου του καταπληκτικού έργου, να εξετάσει τις λεπτομέρειες αυτής της προετοιμασίας και να διερευνήσει την εφαρμογή των σχετικών σχεδίων. Για να το πράξει έτσι και να κατανοήσει την αστικοποίηση του πολέμου, ο Φιλιππίδης κάνει μια αναδρομή στο παρελθόν ώστε να εξετάσει το πώς ο πόλεμος άλλαξε μέσα στο χρόνο: «Το τέλος του Β΄ Ολοκληρωτικού Πολέμου σηματοδοτεί, κατά κάποιον τρόπο, τη λήξη μιας μακράς περιόδου ανοιχτών διακρατικών συγκρούσεων. Το ξέσπασμα των αντιαποικιοκρατικών αγώνων και μια σειρά από αντάρτικα κινήματα αφιερωμένα στην κομμουνιστική υπόθεση διαμόρφωναν σταδιακά ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο το φαινόμενο του πολέμου αποκτούσε πρωτόγνωρα χαρακτηριστικά».

Ο πόλεμος εισέρχεται σε μία νέα φάση, όπου η διεξαγωγή του θα παύει να είναι μια αποκλειστική (δια)κρατική υπόθεση. Περνάμε στην περίοδο των άτακτων πολέμων (irregular warfare) και ασύμμετρων συγκρούσεων. «Κάθε είδους μη κρατικοί δρώντες (non-state actors) ―από πολιτοφυλακές και αντάρτες μέχρι οργανωμένο έγκλημα, πειρατές και οργανώσεις που συγκροτούν κάποιας μορφής «πρωτο-κράτος» (proto-state), όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Ισλαμικού Κράτους― διεκδικούν για τον εαυτό τους το δικαίωμα στην κήρυξη του Εχθρού» Ένα δικαίωμα που από τις Συνθήκες της Βεστφαλίας μέχρι χοντρικά και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έμοιαζε να αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των κρατικών σχηματισμών.

Ο συγγραφέας επιλέγει να βασιστεί και στις μελέτες του ολοκληρωτιστή (παρόλο που το θεωρεί πολιτικό του εχθρό) Carl Schmitt που ήταν από του πρώτους που αποδόμησε την κυριαρχία του κράτους στο να κηρύσσει και να κάνει πόλεμο. Εστιάστηκε έτσι στην ανάδυση της φιγούρας του αντάρτη, ως εκείνης της υποκειμενικότητας που εκφράζει παραδειγματικά την ιδιότητα του άτακτου και του ανορθόδοξου που σημαδεύει τις συγκρούσεις που ακολουθούν το β’ παγκ. πόλεμο. Ο Carl Schmitt αναδεικνύει επίσης έγκαιρα την ιδιαίτερη σημασία του πολιτικού στοιχείου στους άτακτους πολέμους. Μία σημασία που όπως σημειώνει ο Φιλιππίδης «επιβεβαιώνεται εκείνη την εποχή από τα ίδια τα στρατιωτικά επιτελεία, όταν αυτά ισχυρίζονταν πως οι άτακτοι πόλεμοι αποτελούν καταρχάς πολιτικές και δευτερευόντως στρατιωτικές υποθέσεις». Πράγματι τα τελευταία χρόνια οι περισσότεροι πόλεμοι είναι proxy war (μεταξύ άτακτων δυνάμεων συνήθως), χωρίς την ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων που βρίσκονται από πίσω,κάτι που για πολλούς λόγους συμφέρει εκείνες που κατά αυτόν τον τρόπο φαίνεται ότι δεν παραβιάζουν το διεθνή δίκαιο. Αλλά ακόμα και όταν μία διακρατική σύγκρουση δεν μπορεί να αποφευχθεί για τον ίδιο λόγο η κήρυξη πολέμου αποφεύγεται. Έτσι όταν οι Αμερικάνοι έκαναν την επέμβαση στο Ιράκ το 2003 δεν κήρυξαν καν πόλεμο…

Καθώς όμως αλλάζει ο πόλεμος αλλάζει και η αντίληψη του πολεμικού πεδίου. Η μετάβαση από τις διακρατικές στις ασύμμετρες συγκρούσεις σημαίνει μία μετάβαση από τα ανοιχτά πεδία στις πολύπλοκες (κυρίως αστικές) τοπογραφίες. Ο χώρος γίνεται έτσι ένας ιδιαίτερος τρόπος πολέμου… Πράγματι αν κι η γεωγραφία υπήρξε ανέκαθεν πολύ σημαντική στη διαμόρφωσής της στρατιωτικής ιστορίας τώρα πια αποκτά ακόμα πιο καθοριστική σημασία εξαιτίας της αστικής ιδιομορφίας και πολυπλοκότητας αλλά και της πολυπληθιασμικής πυκνότητας. Ο στρατιωτικός κλάδος λοιπόν εστιάζει στις πόλεις και αντιμετωπίζει το αστικό περιβάλλον ως ένα διακριτό πεδίο επιχειρήσεων με τις δικές του προκλήσεις. Ένα παράδειγμα του πόσο η αστικοποίηση του πολέμου αλλάζει τα δεδομένα είναι ότι οι πόλεις παρέχουν λόγω των πολύπλοκων μορφολογιών και των έντονων πληθυσμιακών τους χαρακτηριστικών επιχειρησιακά πλεονεκτήματα σε ομάδες με περιορισμένα μέσα (αναλογιστείτε τη δύναμη που έχουν οι τυφλές επιθέσεις των τζιχαντιστών στις δυτικές μητροπόλεις μη ξεχνώντας ότι δεν είναι ούτε τόσο πολυάριθμοι, ούτε έχουν όπλα ισάξια με τους δυτικούς, ούτε κάποιο κράτος τους στηρίζει), ενώ ακυρώνουν πολλές από τις δυνατότητες των συμβατικών στρατών (π.χ. δεν μπορείς να βομβαρδίσεις και να ισοπεδώσεις μια πόλη που ζουν και σύμμαχοι σου διάσπαρτα με τους εχθρούς. Ας αναλογιστούμε τι κάνανε αντίθετα οι Σύμμαχοι στο β΄ παγκ. πόλεμο στη Δρέσδη και στο Τόκυο…)

Σε αυτό τον πόλεμο η ανάγκη της παρακολούθησης και άμεσης επέμβασης ενάντια στον εχθρό φάντασμα (που εμφανίζεται και εξαφανίζεται στην αστική ζούγκλα εύκολα) σηματοδοτεί την ανάγκη του κυρίαρχου να είναι παντού! Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η αστυνομία αποκτά νέα αξία και νέες ευθύνες. Αλλά και ο στρατός γίνεται λίγο αστυνομία : «Εχθρός σηματοδοτεί και μία αντίστοιχη αποδόμηση του δίπολου στρατός / αστυνομία, έτσι όπως αυτό είχε διαμορφωθεί, λίγο-πολύ, από τις Συνθήκες της Βεστφαλίας και έπειτα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, παρατηρείται μία δραστική διεύρυνση του στρατιωτικού αντικειμένου και μία ραγδαία στρατιωτικοποίηση της λειτουργίας των πόλεων, είτε αυτή εκφράζεται με την ανάληψη πολιτικών και αστυνομικών καθηκόντων από τις ένοπλες δυνάμεις είτε διατυπώνεται με τη μορφή μιας αδιάκοπης στρατιωτικοποίησης των δυνάμεων αστυνόμευσης. Η μόνιμη παρουσία του στρατού στους δρόμους του Παρισιού προσφέρει ίσως σήμερα την πιο αδιάσειστη και ζοφερή απόδειξη επ’ αυτού.»

Το έργο είναι καταπληκτικό και αποτελεί σημαντική συνεισφορά στην κατανόηση των νέων μορφών συγκρούσεων (και κατά προέκταση και του σύγχρονου τρόπου ζωής…) Υπάρχει όμως κατά τη γνώμη μας μια αδυναμία. Ο συγγραφέας δείχνει να μη θεωρεί πιθανόν στο μέλλον τις διακρατικές συγκρούσεις μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Κάτι τέτοιο όμως είναι πιθανόν και δρομολογείται ήδη από τις πρόσφατες εξελίξεις. Έτσι αν και η σύγκρουση στην Κριμαία και στο Ντονμπας είχε χαρακτηριστικά proxy war (οπότε εμπίπτει και στην κατηγορία συγκρούσεων που περιγράφει ο συγγραφέας) δεν παύει να υπήρξε μία σύγκρουση μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας(και των Συμμάχων της) μεχιλιάδες νεκρούς. Ίσως στο μέλλον αυτό ενταθεί και οι διακρατικές συγκρούσεις γίνουν πιο ξεκάθαρες. Τίποτα λοιπόν δεν αποδεικνύει ότι η φάση αυτού του πολέμου που περιγράφει ο Φιλιππίδης δε θα είναι μια παροδική φάση που θα δώσει τη θέσητης σε διακρατικές συγκρούσεις στο μέλλον .Θα δούμε. Το μέλλον είναι μαύρο και ο Φιλιππίδης θα συμφωνούσε σε αυτό!

Δημοσιεύτηκε εδώ

Η ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΠΟΥΤΙΝ

Το παρόν άρθρο είναι μια απάντηση προς κάποιους Έλληνες αναλυτές που μας έχουν πρήξει με τα περιβόητα ναζιστικά τάγματα Ουκρανών που τα πολεμάνε αυτή τη στιγμή οι Ρώσοι. Ενώ η ανάλυση που κάνουνε για το ΝΑΤΟ συνήθως ευσταθεί (επιθετικότητα απέναντι στη Ρωσία και υποτίμηση χυδαία προς τις ανάγκες αυτού του λαού) και ο Ζελένσκυ είναι πράγματι ένας τσαρλατάνος δε μπορώ να μη σταθώ στη μεροληψία και την αγαθότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τη Ρωσική πλευρά.

ΠΟΥΤΙΝ ΚΑΙ ΕΥΡΑΣΙΑΤΙΣΜΟΣ

OΙ Εθνικομπολσεβίκοι είναι ένα ακροδεξιό πολιτικό κίνημα που συνδυάζει τον υπερεθνικισμό και τον κομμουνισμό. Οι σημαντικότερες φιγούρες του κινήματος υπήρξαν αναμφισβήτητα οι Aleksandr Dugin και ο Eduard Limonov.

Ο Limonov που πέθανε το 2020 υπήρξε μία καλτ φιγούρα της Σοβιετικής ένωσης που αφου έφυγε στις ΗΠΑ και τη Γαλλία έζησε εκείνα τα χρόνια σαν κυνηγός ηδονής, πανκ και επιτυχημένος εμιγκρές συγγραφέας. Παρότι υπήρξε bisexual ηγήθηκε στον ακροδεξιο χώρο της Ρωσίας μετά την πτώση της ΕΣΣΔ και αφού πολέμησε στο πλευρό των Σέρβων στο Γιουγκοσλαβικό εμφύλιο.

Ενσωματωμένη εικόνα

ΕΔΩ ΣΑΝ ΠΑΝΚ

Ενσωματωμένη εικόνα

ΕΔΩ ΣΑΝ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟΜΠΟΛΣΕΒΙΚΩΝ

Ο Ντούγκιν που έχει χαρακτηριστεί σαν ο Ρασπούντιν του Πούτιν αν και ασπάζεται πολλές φασιστικές απόψεις λέει «Είμαστε στο πλευρό του Στάλιν και της Σοβιετικής Ένωσης». Μισεί το φιλελευθερισμό, τον καπιταλισμό και το δυτικό τρόπο σκέψης. Ο Ντούγκιν προωθεί την ιδέα της «ευρω-ασιατικής αυτοκρατορίας» .Σκοπός είναι η ενοποίηση όλων των ρωσόφωνων λαών σε μια ενιαία χώρα μέσω διάσπασης των πρώην δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης. Τέλος ο Ντούγκιν πιστεύει σε «μια τουρκοσλαβική συμμαχία στην Ευρασιατική σφαίρα.

Στην Ελλάδα εκπρόσωπος του Ευρασιατισμού υπήρξε ο μακαρίτης καθηγητης πανεπιστημίου Κιτσίκης που εκτός των άλλων πρέσβευε μια συμμαχία Ελλάδας και Τουρκίας.

Πολλοί έχουν ισχυριστεί ότι η επίδραση του Ντούγκιν στον Πούτιν είναι υπερεκτιμημένη. Όμως τι άλλο δείχνουν οι κινήσεις του Πούτιν με την εισβολή στην Ουκρανία? Δείχνουν ότι ο Πουτιν κατάστρεψε τη σχέση του με τη Δύση ενώ στρέφει το βλέμμα του στην Ασία (βλέπε κινήσεις αλληλοϋποστήριξης με Κινα και με Τουρκία),ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αρπάξει τα μέρη της Ουκρανίας που ζουν Ρωσόφωνοι Ουκρανοί (και αφού έκανε δορυφόρο του τη Λευκορωσία). Ετσι θα έχει υπό την εξουσία του και τις τρείς Ρωσιες: εκτός τους υπηκόους του θα έχει και ένα κομμάτι της Μικρο-ρωσίας (΄έτσι λέγονταν παλιότερα η Ουκρανία) και τη Λευκορωσια.

Βέβαια όλα αυτά μπορεί να έχουν να κάνουν με στυγνό ρεαλισμό της Ρωσικής ηγεσίας όσο αφορά τη γεωπολιτική σκακιέρα και όχι με την επίδραση του Ντούγκιν. Όμως οι συμπτώσεις είναι πολλές…Τέλος έτσι εξηγούνται κατά τη γνώμη μου και φαινομενικά ανεξήγητα για τη Δύση σκηνικά. Από τη μια τανκς με σοβιετικές σημαίες και ταυτόχρονα ο Πούτιν να μιλά για αποκομουνιστικοποίηση. Πρέπει λοιπόν να γίνουν τα κάτωθι ξεκάθαρά

1.Στη δύση ο αντιναζιστικός αγώνας έχει συνδεθεί καλώς ή κακώς με το αντιφασιστικό κίνημα. Από το 90 και μετά οι εθνικομπολσεβίκοι αν και νεοφασίστες διεκδικούν την κληρονομιά του κόκκινου στρατού στο β παγκ πόλεμο λόγω Στάλιν (άλλωστε και ο τελευταίος δεν ήταν ο πιο δημοκρατικός άνθρωπος) και βέβαια της αντισλαβικής λύσσας του Χιτλερ. Με άλλα λόγια παίρνουν ότι τους βολεύει τόσο από το φασισμό (απορρίπτουν το ναζισμό πχ) όσο από το κομμουνισμό.

2.Έτσι οι Ρώσοι υπερεθνικιστες τέτοιου τύπου μπορούν να υβρίζουν άλλες περιόδους της ΕΣΣΔ και να απεχθάνονται άλλες κομουνιστικές ιστορικές φιγούρες επειδή ήταν εβραίοι, αντιρώσοι κλπ Παράλληλα είναι περήφανοι για το Τσαρικό παρελθόν!

3.Κάτι που ξενίζει πολλούς είναι η καλή σχέση που καλλιεργεί ο Πουτιν με μουσουλμάνους. Όποιος όμως είχε διαβάσει τη συνέντευξη του Πουτιν στον Όλιβερ Στοουν μπορούσε να δει εκτός των άλλων βασικών χαρακτηριστικών του πουτινισμού (όπως πχ τη λατρεία προς την ορθοδοξία) και το σεβασμό προς τους μουσουλμάνους Ρώσους. Είδαμε πριν και ότι ο Ντούγκιν υποστηρίζει τη συμμαχία με τουρκογενείς πληθυσμούς αλλά και μία γενικότερη στροφή προς την Ασία.

Για να εξηγηθεί αυτή η στάση πρέπει να λήξει και η παρεξήγηση περί ξανθού γένους (που ίσως είναι εφεύρεση των ρωσόφιλων Ελλήνων παππάδων).Οι Ρώσοι πολιτισμικά είναι περήφανοι για τη σχέση τους με τους Τατάρους (παρότι οι τελευταίοι τους είχαν κατακτήσει).Τα πολιτισμικά δάνεια της σύγχρονης Ρωσίας από τους Τάταρους είναι άπειρα. Άλλωστε και φυσιογνωμικά πάρα πολλοί Ρώσοι παραπέμπουν σε Ασιάτες (βλέπε Πούτιν).Και αν νομίζετε ότι ντρέπονται (όπως εδώ Ελλάδα που πριν χρόνια η βρισιά τουρκόσπορος ήταν πολύ βαριά) είστε βαθιά γελασμένοι. Άλλωστε και ο γίγαντας Ντοστογιέφσκι απεχθανόταν τη Δύση και λάτρευε το Ρώσο συμπατριώτη του παρά τον ασιατικό χαρακτήρα του. Όχι ότι δεν υπήρχαν και δυτικόφιλοι Ρώσοι. Αλλά δεν κατάφεραν να επικρατήσουν.

Όλα αυτά περί ρωσικών πολιτισμικών χαρακτηριστικών τα αναφέρω βέβαια σαν θετικό φαινόμενο. Όμως πάνω σε αυτό το πολιτισμικό πλαίσιο, τραβώντας το στα άκρα και διαστρεβλώνοντας το βασίστηκε αυτή η νέα μορφή ακροδεξιάς. Και τώρα δείχνει τα δόντια της : ευρασιατισμός, εθνικομπολσεβικισμός, θρησκευτικός φανατισμός κλπ

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ωραίες οι αναλύσεις περί ναζί Ζελένσκυ (ο ίδιος βεβαια είναι ρωσόφωνος εβραίος…) και τάγμα Aζόφ (παίρνει κάτω από 3 %…κάποιοι τους θεωρούν και χρήσιμους ηλίθιους που δίνουν άλλοθι στον Πούτιν) αλλά καλό είναι να σταματήσουν κάποιοι το παραμύθι του αντιναζί Πούτιν. Αντιναζί μπορεί να είναι όπως και οι μέντορες του. Δεν παύουν όμως να είναι ακροδεξιοί. Όποτε καλό είναι να ξεκαθαριστούν κάποια πράματα

Παναγιώτης Ξηρουχάκης